Serbest Piyasa Kuru Nedir? Merkez Bankası Kurundan Farkı ve Kapalıçarşı Kuru
Hesaplı Altın · Yayın · 3 dk okuma
Dolar 50,88 ₺ · Satış (Alırken)
Serbest piyasa kuru, dövizin ve altının bankalarda, döviz bürolarında, kuyumcularda ve Kapalıçarşı'da gün boyu yapılan alım satımda uygulanan kurudur; Merkez Bankası'nın günde bir kez açıkladığı gösterge kurdan farklı olarak anlık değişir ve işlem yapılan yerde geçerlidir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na (TCMB) göre gösterge kurlar hiçbir kişi ya da kurumu bağlamaz; Merkez Bankası dışındaki kişiler arasındaki işlemde hangi kurun uygulanacağına tarafların kendisi karar verir. Bugün Kapalıçarşı ve serbest piyasada Dolar satışı 50,88 ₺, Euro satışı 55,70 ₺, gram altın satışı 6.083,35 ₺.
"Serbest Piyasa" Ne Demek?
Türkiye'de dalgalı kur rejimi uygulanır: TCMB'ye göre Merkez Bankası'nın bir kur hedefi yoktur ve kur, döviz arz ve talebiyle piyasada oluşur. 32 Sayılı Karar da Türkiye'de yerleşik kişilerin bankalardan, yetkili müesseselerden (döviz bürolarından) ve PTT'den döviz almasını ve bunlara döviz satmasını serbest bırakır.
"Serbest piyasa kuru" bu yerlerde fiilen uygulanan alış ve satış kurunu anlatır. Her işyeri kendi kurunu belirler; bu yüzden tek bir serbest piyasa kuru yoktur, birbirine yakın birçok kur vardır. Hesaplı Altın'daki fiyatlar da Kapalıçarşı ve serbest piyasadaki bu alım satım fiyatlarından derlenir.
Merkez Bankası Kuru Nasıl Belirlenir?
TCMB gösterge kuru her iş günü 15.30'da belirler. Bunun için 10.00 ile 15.00 arasında her saat başı bankalar arası piyasada Dolar için verilen alış ve satış fiyatlarının ortalamasını alır, altı ölçümün ortalamasından bir orta değer bulur ve bu değere iskonto ve prim uygulayarak alış ve satış kurlarını çıkarır. Resmî tatil, hafta sonu ve yarım günlerde gösterge kur belirlenmez. Ayrıntı döviz kuru nasıl belirlenir yazısında.
Serbest Piyasa Kuru Neden Farklı?
| Neden | Açıklama |
|---|---|
| Zaman | Gösterge kur günde bir kez, 10.00–15.00 ölçümlerinden hesaplanır. Serbest piyasa kuru gün boyu, akşam ve gösterge kurun belirlenmediği günlerde de değişir. |
| Nakit ya da Hesap | TCMB hesaplar arası işlem için döviz kuru, banknot için efektif kur açıklar. Döviz bürosu ve kuyumcudaki alım satım çoğunlukla nakit banknotla yapılır. |
| İşyerinin Payı | Her işyeri alış ile satış arasına kendi payını koyar; fark yerden yere değişir. |
| Kapsam | TCMB altın için gösterge fiyat açıklamaz; altın fiyatı yalnız piyasada oluşur. |
TCMB'nin 25 Eylül 2026 bülteninde Dolar için döviz satış kuru 48,8780 TL, efektif satış kuru 48,9514 TL'ydi. Aşağıdaki tablo bugünkü serbest piyasa kurlarını gösterir ve sayfa açıkken canlı güncellenir; güncel gösterge kurları Merkez Bankası döviz kurları sayfasındaki değerlerle karşılaştırabilirsiniz.
| Döviz ve Altın | Alış (Bozdururken) | Satış (Alırken) | Alış-Satış Farkı |
|---|---|---|---|
| Dolar | 50,75 ₺ | 50,88 ₺ | %0,2457 |
| Euro | 55,44 ₺ | 55,70 ₺ | %0,4659 |
| Gram Altın | 5.994,46 ₺ | 6.083,35 ₺ | %1,46 |
| Çeyrek Altın | 9.830,00 ₺ | 9.979,24 ₺ | %1,50 |
Diğer dövizler döviz kurları sayfasında.
Hangi Kur Ne Zaman Kullanılır?
- Döviz alıp bozdururken: İşyerinin serbest piyasa kuru uygulanır. TCMB'ye göre Merkez Bankası veznelerinden gerçek kişilere döviz satılmaz, onlardan döviz alınmaz. Nerede bozdurulacağı döviz bozdurma yazısında.
- Nakit döviz: TCMB bülteninde banknot için açıklanan efektif kurda alış-satış farkı, hesaplar arası döviz kurundakinden geniştir; ne olduğu efektif kur yazısında.
- Altın: Merkez Bankası'nın altın kuru yoktur; altın fiyatı serbest piyasada ons altın ve Dolar kurundan oluşur. Ayrıntı Merkez Bankası altın kuru yazısında.
- Gösterge kur: TCMB'ye göre belirlendiği günden bir iş günü sonra Merkez Bankası'nın gişe ve bazı muhasebe işlemlerinde kullanılabilir; taraflar sözleşmede başka bir ölçü olarak da seçebilir.
Sık Sorulan Sorular
Serbest Piyasa Kuru Resmî mi?
Serbest piyasa kuru tek bir yerin ilan ettiği resmî bir kur değildir; işlemi yaptığınız banka, döviz bürosu ya da kuyumcunun uyguladığı kurdur. TCMB'nin açıkladığı gösterge kur ise resmîdir ama TCMB'ye göre kimseyi bağlamaz.
Kapalıçarşı Kuru Neden Bankadan Farklı?
Her işyeri alış ve satış kurunu kendisi belirler. Kapalıçarşı'da nakit alım satım yoğundur ve fiyatlar gün boyu değişir; bankanın ekranındaki kur ise bankanın kendi fiyatıdır. İkisi arasındaki fark, işyerlerinin alış-satış payından ve fiyatın güncellendiği andan gelir.
Serbest Piyasa ile Merkez Bankası Kuru Arasındaki Fark Ne Kadar?
Fark sabit değildir; gün içinde ve günden güne değişir. Karşılaştırmak için aynı anda serbest piyasa kurunu ve TCMB'nin o gün 15.30'da açıkladığı gösterge kuru yan yana koyun. Hafta sonu gösterge kur belirlenmediği için karşılaştırma son iş gününün kuruyla yapılır.
Serbest Piyasa Kurunu Kim Belirler?
Tek bir belirleyen yoktur. Her banka, döviz bürosu ve kuyumcu, piyasadaki fiyatlara bakarak kendi alış ve satış kurunu belirler. 32 Sayılı Karar'a göre döviz alım satımı işlem tarihinde geçerli kurlar üzerinden yapılır; yani o anda işyerinin uyguladığı kur geçerlidir.
Bu yazı Hesaplı Altın editör ekibi tarafından yayın ilkelerimize göre hazırlanmıştır. Ağırlık, ayar, vergi ve mevzuat bilgileri resmî kaynaklardan; diğer bilgiler yazı sonundaki kaynaklardan alınmıştır. Hata bildirimi: Hakkımızda.