Döviz Kuru Nasıl Belirlenir? Dolar Kuru Neye Göre Değişir, Kur Nasıl Oluşur
Hesaplı Altın · Yayın · 3 dk okuma
Dolar 50,88 ₺ · Satış (Alırken)
Türkiye'de döviz kuru, dalgalı kur rejiminde dövize olan arz ve talebe göre piyasada oluşur; Merkez Bankası kuru belirlemez, bir kur hedefi ya da taahhüdü de yoktur. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na (TCMB) göre dalgalı kur rejimi 2001 krizinin ardından uygulanmaya başlandı. TCMB'nin her iş günü açıkladığı kur, piyasadaki fiyatların ortalamasından hesaplanan bir gösterge kurdur; bankalar, döviz büroları ve PTT kendi alış ve satış kurunu uygular. Bugün Kapalıçarşı ve serbest piyasada Dolar satışı 50,88 ₺, Euro satışı 55,70 ₺.
Dolar Kuru Neye Göre Değişir?
Dalgalı kurda fiyatı, Dolar almak isteyenlerle satmak isteyenlerin buluştuğu nokta belirler. Talep arzdan fazlaysa kur yükselir, arz talepten fazlaysa düşer. TCMB, döviz arz ve talebini belirleyen esas unsurları şöyle sayar:
- İktisadi temeller: ekonominin büyümesi, enflasyon, dış ticaret ve cari denge gibi göstergeler.
- Para ve maliye politikaları: faiz kararları ile kamunun harcama ve borçlanma politikası.
- Uluslararası gelişmeler: Doların dünya piyasalarındaki seyri ve küresel risk ortamı.
- Beklentiler: piyasadakilerin gelecekteki kur ve enflasyon hakkındaki beklentileri.
TCMB, kurun bir politika aracı olarak kullanılmadığını belirtir. Ancak kur iktisadi temellerden belirgin şekilde saparsa, piyasada yüksek oynaklık oluşursa ya da kur hareketleri fiyat istikrarı ve finansal istikrar için risk oluşturursa Merkez Bankası tedbir alır.
Merkez Bankası Kuru Ne İşe Yarar?
32 Sayılı Karar'ın 5. maddesine göre yabancı paraların Türk parası karşısındaki değeri Merkez Bankası'nın tespit ettiği usullerle belirlenir. Bu usul, piyasadaki fiyatları ölçmektir: TCMB 10.00 ile 15.00 arasında her saat başı bankalar arası piyasadaki Dolar fiyatlarının ortalamasını alır ve 15.30'da gösterge kuru belirler. Hesabın adımları Merkez Bankası altın kuru yazısında anlatılır.
TCMB'ye göre bu kurlar hiçbir kişi ya da kurumu bağlamaz. Merkez Bankası dışındaki kişiler arasında hangi kurun uygulanacağına tarafların kendisi karar verir. Gösterge kur; bazı resmî hesaplarda, muhasebe kayıtlarında ve karşılaştırma için kullanılır. Güncel liste Merkez Bankası döviz kurları sayfasında.
Euro ve Diğer Kurlar Nasıl Oluşur?
Euro ve diğer dövizlerin Türk lirası kuru, Dolar kuru ile uluslararası paritelerden türetilebilir. TCMB diğer dövizleri böyle hesaplar: Dolar orta değerine, dünya piyasalarındaki çapraz kurların 10.00–15.00 arasındaki ortalamasını uygular. Örneğin 25 Eylül 2026 bülteninde Dolar satış kuru 48,8780 TL, Euro Dolar paritesi 1,1393'tü; ikisinin çarpımı Euro satış kurunu (55,6880 TL) verir. Parite hesabı Euro Dolar paritesi yazısında.
Bu yüzden Euro kuru iki şeyle birlikte değişir: Dolar kuru ve Euronun Dolar karşısındaki değeri. Dolar kuru sabit kalsa bile Euro Dolara karşı değer kazanırsa Euro kuru yükselir.
Kuyumcuda ve Bankada Kur Neden Farklı?
Her işyeri kendi alış ve satış kurunu belirler. Alış kuru, işyerinin sizden dövizi aldığı, satış kuru size sattığı fiyattır; aradaki fark işyerinin payıdır. Aşağıdaki tablo bugünkü serbest piyasa kurlarını gösterir ve sayfa açıkken canlı güncellenir.
| Döviz | Alış (Bozdururken) | Satış (Alırken) | Alış-Satış Farkı |
|---|---|---|---|
| Dolar | 50,75 ₺ | 50,88 ₺ | %0,2457 |
| Euro | 55,44 ₺ | 55,70 ₺ | %0,4659 |
| Sterlin | 66,04 ₺ | 66,44 ₺ | %0,6112 |
| İsviçre Frangı | 59,83 ₺ | 60,35 ₺ | %0,8600 |
Nakit döviz için uygulanan kur hesaptaki dövizden farklıdır; fark efektif kur yazısında. Diğer dövizler döviz kurları sayfasında.
Kur Altın Fiyatını Nasıl Etkiler?
Altının dünya fiyatı ons başına Dolarla belirlenir. Türkiye'de gram altın fiyatı bu Dolar fiyatının Türk lirasına çevrilmesiyle oluşur; bu yüzden Dolar kuru yükseldiğinde, ons fiyatı değişmese bile gram altın fiyatı da yükselir. Bugün gram altın satışı 6.083,35 ₺. Ons ve kurun gram fiyatına etkisi altın fiyatını etkileyen faktörler yazısında.
Bu yazı bilgi amaçlıdır; kur tahmini ya da yatırım tavsiyesi değildir.
Sık Sorulan Sorular
Dolar Kurunu Devlet mi Belirliyor?
Hayır. Türkiye'de dalgalı kur rejimi uygulanır ve TCMB'ye göre Merkez Bankası'nın bir kur hedefi ya da taahhüdü yoktur. Kur piyasada arz ve talebe göre oluşur; TCMB yalnız kur piyasasında aşırı oynaklık gibi durumlarda tedbir alır.
Hafta Sonu Döviz Kuru Değişir mi?
TCMB hafta sonu, resmî tatil ve yarım günlerde gösterge kur belirlemez. Hafta sonu işlem yapan işyerleri kendi alış ve satış kurunu uygular; işlemden önce iki kuru da sorun.
Kur Nasıl Oluşur, Tek Bir Fiyat mı Vardır?
Tek bir fiyat yoktur. Bankalar arası piyasada, bankalarda, döviz bürolarında ve PTT'de ayrı alış ve satış kurları vardır. TCMB'nin gösterge kuru bunların ortalamasına dayanan bir ölçüdür ve kimseyi bağlamaz.
Euro Kuru Neden Dolar Kurundan Farklı Hareket Eder?
Euro kuru, Dolar kuru ile Euro Dolar paritesinin çarpımından oluşur. Euro Dolara karşı değer kazandığında Euro kuru Dolar kurundan daha çok yükselir; değer kaybettiğinde daha az yükselir ya da düşer.
Bu yazı Hesaplı Altın editör ekibi tarafından yayın ilkelerimize göre hazırlanmıştır. Ağırlık, ayar, vergi ve mevzuat bilgileri resmî kaynaklardan; diğer bilgiler yazı sonundaki kaynaklardan alınmıştır. Hata bildirimi: Hakkımızda.