Sahte Çeyrek Altın Nasıl Anlaşılır? Tartı, Çap, Kenar ve Yüz Kontrolü
Hesaplı Altın · Yayın · 4 dk okuma
Sahte çeyrek altın en kolay tartı ve çapla anlaşılır: Darphane'nin bastığı gerçek ziynet çeyrek 1,754 gram, 18 mm baskılı çapta, 22 ayar (916,6 milyem) ve kenarı eğik tırtıllıdır. Bu dört ölçüden biri tutmayan çeyrek şüphelidir ve kuyumcuda ayar ölçümüyle kontrol edilmelidir. Darphane'ye göre Cumhuriyet altınlarını yalnız Darphane üretir; Darphane dışında Cumhuriyet altını üretmek ya da ticaretini yapmak Türk Ceza Kanunu'nun 197 ve 198. maddelerine göre suçtur. Bugün gerçek bir çeyrek altın satışta 10.536,50 ₺, bozdururken 10.454,73 ₺.
Gerçek Çeyreğin Ölçüleri
Aşağıdaki değerler Darphane'nin yayımladığı resmî değerlerdir. Karşılaştırma için aynı adı taşıyan Ata çeyrek de tabloda; iki sikke sık karıştırılır ve ikisi de gerçektir.
| Ölçü | Ziynet Çeyrek | Ata Çeyrek (Sikke) |
|---|---|---|
| Ağırlık | 1,754 g | 1,804 g |
| Baskılı Çap | 18 mm | 15 mm |
| Ayar | 22 ayar, 916,6 milyem | 22 ayar, 916,6 milyem |
| Kenar | Eğik tırtıllı | Düz tırtıllı |
| Bir Yüz | Kaligrafik "Türkiye Cumhuriyeti" yazısı ve basım tarihi | "Türkiye Cumhuriyeti", 1923 ve Cumhuriyet'in yıl dönümünü gösteren rakam |
| Diğer Yüz | Ortada Atatürk portresi, çevresinde yıldızlar ve nakış | "Hakimiyet Milletindir", Atatürk portresi ve "Ankara" |
| İçindeki Saf Altın | 1,607 g | 1,652 g |
| Saf Altının Bugünkü Değeri | 10.356,24 ₺ | 10.651,45 ₺ |
Ata çeyrek ziynet çeyrekten 3 mm küçük ama 50 miligram ağırdır. Küçük göründü diye bir Ata çeyreği sahte sanmayın; Darphane'ye göre sikke altınların çapı daha küçük, kalınlığı ve ağırlığı daha fazladır. Bütün boylar küçük altın, büyük altın yazısında.
Adım Adım Kontrol
- Tartın. Miligram gösteren hassas bir terazide ziynet çeyrek 1,754 gram gelmelidir. Mutfak terazisi bu farkı göstermez; kuyumcu terazisinin nasıl okunduğu kuyumcu terazisi yazısında.
- Çapı ölçün. Bir kumpasla baskılı yüzün çapı 18 mm çıkmalıdır. Ağırlığı tutup çapı büyük çıkan bir çeyrek, altından hafif bir metalle doldurulmuş olabilir; çapı tutup ağırlığı düşük çıkan bir çeyrek ise altın dışı bir alaşım olabilir.
- Kenara bakın. Ziynet çeyreğin kenarındaki tırtıllar eğiktir. Düz tırtıllı bir sikke ya Ata çeyrektir ya da taklittir; bu durumda gramı 1,804 olmalıdır.
- Yüzlere bakın. Yazı, yıldız ve nakışlar net ve düzgün olmalıdır. Harflerin bulanık, kenar süslemesinin eksik olduğu ya da yüzlerde döküm kabarcıklarının görüldüğü sikke şüphelidir.
- Tarihe bakın. Ziynet çeyreğin üzerinde basım yılı yazar; Darphane ziynet altınlarında tarihi her takvim yılı başında değiştirir. Henüz gelmemiş bir yılın tarihini taşıyan sikke sahtedir.
- Ayarı ölçtürün. Kuyumcu ayar ölçüm cihazıyla ya da mihenk taşıyla 22 ayarı doğrular. Kesin sonuç için resmî analiz de istenebilir: Darphane'nin 2026 tarifesine göre bir altın analizi 1.300 TL'dir.
Ağırlık, çap ve ayar birlikte tutuyorsa sikkenin gerçek olma olasılığı yüksektir; biri bile tutmuyorsa kuyumcuya göstermeden almayın.
Evde Yapılan Denemeler Çeyrekte Ne Söyler?
Mıknatısa yapışmamak, ısırınca iz kalması ya da sirkede renk değiştirmemek çeyreğin gerçek olduğunu kanıtlamaz; altın kaplı pek çok alaşım bu denemelerden geçer. Bu denemelerin neden yetersiz olduğu altın nasıl anlaşılır yazısında anlatılıyor. Çeyrek gibi ölçüleri sabit bir sikkede ev denemeleri yerine tartı, çap ve kenar kontrolü çok daha fazla bilgi verir.
Aşınmış, Delinmiş ya da Kulplu Çeyrek Sahte mi?
Hayır, ama ölçüleri değişebilir. Yıllarca takılmış bir çeyrek birkaç miligram hafif gelebilir; delinmiş ya da kulp lehimlenmiş bir çeyreğin ağırlığı ise delik ya da lehim kadar değişir. Darphane'ye göre eski ve yeni tarihli Cumhuriyet altınları arasında basım tarihi dışında fark yoktur; kuyumcular kullanılmış sikkeyi eski çeyrek fiyatından alır. Kulplu sikkelerin nasıl hesaplandığı kulplu altın yazısında.
Sahte Çeyrekle Karşılaşırsanız
- Faturayı saklayın. Faturada ürünün adı, adedi ve satıcı bilgisi yazmalıdır; sonradan itiraz ancak belgeyle yapılabilir.
- Kuyumcudan yazılı sonuç isteyin. Ölçüm sonucunun yazılı olması, satıcıya ya da resmî mercilere başvururken işinize yarar.
- Fiyatı piyasadan belirgin ucuz çeyreğe dikkat edin. Bugün piyasada çeyreğin bozdurma fiyatı 10.454,73 ₺; bunun çok altında satılan çeyrek ya sahtedir ya da başka bir sorun taşır. Sık görülen yöntemler altın dolandırıcılığı yazısında.
Sık Sorulan Sorular
Sahte Çeyrek Altın Kaç Gram Gelir?
Belirli bir ağırlığı yoktur; taklidin yapıldığı metale göre değişir. Gerçek ziynet çeyrek 1,754 gram, Ata çeyrek 1,804 gramdır. Bu iki değerden farklı gelen ve yıpranma ya da delikle açıklanamayan bir sikke kuyumcuda ölçtürülmelidir.
Çeyrek Altının Çapı Kaç Milimetre?
Darphane'ye göre ziynet çeyreğin baskılı çapı 18 mm, Ata çeyreğin 15 mm'dir. Ölçümü baskılı yüz üzerinden, bir kumpasla yapın.
Kenarı Düz Tırtıllı Çeyrek Sahte mi?
Tek başına değil. Düz tırtıllı kenar Darphane'nin sikke altınlarında, yani Ata çeyrekte bulunur. Sikke 15 mm çapında ve 1,804 gramsa büyük olasılıkla Ata çeyrektir; 18 mm çapında ve düz tırtıllıysa şüphelidir.
Sahte Çeyreği Kuyumcu Nasıl Anlar?
Kuyumcu önce tartar, sonra ayarı cihazla ya da mihenk taşıyla ölçer; yüzey kaplamasının altındaki metali görmek için sikkeyi farklı noktalardan kontrol edebilir. Bozdururken aynı kontroller yapılır ve fiyat yalnız gerçek çeyreğe verilir. Elinizdeki altının değerini altın hesaplama aracında görebilirsiniz.
Bu yazı Hesaplı Altın editör ekibi tarafından yayın ilkelerimize göre hazırlanmıştır. Ağırlık, ayar, vergi ve mevzuat bilgileri resmî kaynaklardan; diğer bilgiler yazı sonundaki kaynaklardan alınmıştır. Hata bildirimi: Hakkımızda.