Sarı Lira Nedir? Sarı Lira Hangi Altındır ve Bugün Kaç Para?
Hesaplı Altın · Yayın · 3 dk okuma
Sarı lira, bir yüzünde Atatürk'ün portresi bulunan, 22 ayar birlik Cumhuriyet altınına halk arasında verilen addır; kuyumcuda çoğunlukla Ata lira (Ata altın) kastedilir. Darphane'ye göre halk arasında Ata lira denen altın 7,216 gramlık birlik sikke altındır; aynı büyüklükteki ziynet tam altın ise 7,016 gramdır. Bugün Ata altın satışta 42.753,00 ₺, bozdururken 42.334,00 ₺; tam altın satışta 41.999,00 ₺.
Sarı Lira Hangi Altın?
Türk Dil Kurumu'nun Güncel Türkçe Sözlük'ü sarı lirayı "birlik, lira, ata lira, liralık" adlarıyla birlikte verir ve 7,016 gram ağırlığında, 22 ayar (916,6 milyem) altın sikke olarak tanımlar. Sözlükteki tarif (kenarında yıldız ve çiçek motifleri, 7,016 gram) Darphane'nin ziynet birlik altın, yani tam altın için verdiği özelliklere uyar.
Darphane ise "Ata lira" adını açıkça 7,216 gramlık birlik sikke altına verir. Yani halk arasında "sarı lira" denince iki farklı sikke kastedilebilir:
| Ata Lira (Birlik Sikke) | Tam Altın (Birlik Ziynet) | |
|---|---|---|
| Ağırlık | 7,216 g | 7,016 g |
| Ayar | 22 ayar | 22 ayar |
| İçindeki Saf Altın | 6,610 g | 6,427 g |
| Kenar | Düz tırtıllı | Eğik tırtıllı |
| Süsleme | "Hakimiyet Milletindir", Atatürk resmi ve "Ankara" | Atatürk resmi, yıldızlar ve nakış |
| Bugün Alırken | 42.753,00 ₺ | 41.999,00 ₺ |
| Bugün Bozdururken | 42.334,00 ₺ | 41.689,87 ₺ |
| İçindeki Altının Değeri | 42.603,45 ₺ | 41.422,65 ₺ |
Tablo sayfa açıkken canlı güncellenir. Ağırlık, ayar ve yüz özellikleri Darphane'nin "Sorularla Cumhuriyet Altını" belgesindendir; son satır, sikkenin içindeki saf altının has altın fiyatıyla işçiliksiz değeridir.
Sikke ile Ziynet Nasıl Ayırt Edilir?
Darphane'ye göre Cumhuriyet altın sikkelerinin çapı ziynet altınlardan daha küçük, kalınlığı ve ağırlığı daha fazladır. Sikkenin bir yüzünde "Türkiye Cumhuriyeti" yazısı ile 1923 ve Cumhuriyetin kaçıncı yılında basıldığını gösteren rakam, öbür yüzünde "Hakimiyet Milletindir" yazısı, Atatürk'ün resmi ve "Ankara" yazısı bulunur; kenar tırtılı düzdür. Ziynet altında ise bir yüzde kaligrafik "Türkiye Cumhuriyeti" yazısı ve basım tarihi, öbür yüzde Atatürk'ün resmi ile yıldızlı, nakışlı kenar süslemesi vardır; kenar eğik tırtıllıdır.
Basım tarihi de iki ailede farklı değişir: ziynet altında tarih her yılın başında, sikke altında her yıl 29 Ekim'de değişir. Darphane'ye göre eski ve yeni tarihli Cumhuriyet altınları arasında basım tarihi dışında fark yoktur.
Sarı Lira Kaç Para, Fiyatı Neden Farklı?
Ata lira, tam altından 0,2 gram ağırdır; bu yüzden içindeki altın da daha fazladır. Darphane verisine göre 1 kilogramlık külçeden 149 adet Ata lira ya da 153 adet tam altın basılır. Kuyumcudaki satış fiyatı ise içindeki altının değerine işçilik ve kuyumcu payı eklenerek oluşur; iki sikkenin bugünkü alış-satış farkı Ata altında %0,9800, tam altında %0,7360 kadardır.
"Sarı lira kaç para" diye soran biri için doğru cevap, kuyumcunun hangi sikkeyi kastettiğine bağlıdır. Alırken faturaya sikkenin adını ("Ata lira" ya da "tam altın") ve adedini yazdırmak, bozdururken fiyat karışıklığını önler. Bütün Cumhuriyet altınlarının ağırlıkları çeyrek, yarım, tam altın kaç gram yazısında; aynı ağırlıktaki Osmanlı sikkesi için Reşat altını nedir yazısına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Sarı Lira ile Ata Altın Aynı Şey mi?
Kuyumcuda çoğunlukla evet: "sarı lira" denince 7,216 gramlık Ata lira kastedilir. Türk Dil Kurumu sözlüğü ise sarı lirayı 7,016 gram olarak tanımlar; bu ağırlık Darphane'ye göre ziynet tam altına aittir. Alırken sikkenin adını sorun.
Sarı Liranın İçinde Kaç Gram Saf Altın Var?
22 ayar sikkenin binde 916'sı saf altındır. Ata lirada bu 6,610 gram, tam altında 6,427 gramdır. Bugün 6,610 gram saf altının işçiliksiz değeri 42.603,45 ₺.
Beş Sarı Lira Kaç TL Eder?
Bugünkü satış fiyatıyla beş Ata lira 213.765,00 ₺, beş tam altın 209.995,00 ₺ tutar. Bozdururken beş Ata liranın karşılığı 211.670,00 ₺. Farklı adetleri altın hesaplama aracında hesaplayabilirsiniz.
Sarı Liranın Üzerindeki Tarih Fiyatı Değiştirir mi?
Darphane'ye göre eski ve yeni tarihli Cumhuriyet altınlarının ayarı, ağırlığı ve kalitesi aynıdır; fark yalnız basım tarihindedir. Eski ve yeni ziynet ayrımı için eski çeyrek yeni çeyrek farkı yazısına bakabilirsiniz.
Bu yazı Hesaplı Altın editör ekibi tarafından yayın ilkelerimize göre hazırlanmıştır. Ağırlık, ayar, vergi ve mevzuat bilgileri resmî kaynaklardan; diğer bilgiler yazı sonundaki kaynaklardan alınmıştır. Hata bildirimi: Hakkımızda.