Sarrafiye Altın Nedir? Sarrafiye Ürünleri, Ziynetten Farkı ve Bugünkü Fiyatları
Hesaplı Altın · Yayın · 4 dk okuma
Sarrafiye altın, kuyumcuda gramla değil adetle alınıp satılan basılı altınlar için kullanılan addır; çeyrek, yarım, tam ve Ata altın ile Reşat altınları bu grupta sayılır, kuyumcuya göre paketli gram altın da eklenebilir. Sarrafiye resmî bir ürün adı değildir: Darphane ürünlerini "ziynet" ve "sikke" diye ayırır, 32 Sayılı Karar ise bunlara "Darphane üretimi kıymetli madenler" der. Bugün bir çeyrek altın satışta 10.536,50 ₺, bir tam altın 41.997,50 ₺, bir gram altın 6.464,58 ₺.
Sarrafiye Kelimesi Nereden Gelir?
Türk Dil Kurumu'nun Güncel Türkçe Sözlük'ünde "sarrafiye" Arapça kökenli ve eskimiş bir sözcük olarak "sarraflık hakkı" anlamıyla yer alır. Aynı sözlükte sarraf, "mesleği, değerli kâğıt ve metal paraları birbiriyle değiştirmek, altın bozmak, tahvil alışverişi yapmak olan kimse" diye tanımlanır. Kuyumcu dilinde ise sözcük, para gibi adetle el değiştiren basılı altınların adı olarak kullanılır. Sözlük bu kullanımı ayrıca tanımlamadığı için hangi ürünün sarrafiye sayıldığı kuyumcudan kuyumcuya değişebilir.
Sarrafiyenin Mevzuattaki Karşılığı
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar'ın 2. maddesinde sarrafiye kelimesi geçmez; aynı ürünler iki tanımla anılır:
- Darphane üretimi kıymetli madenler: Darphane'nin bastığı Cumhuriyet altın sikkeleri, Cumhuriyet ziynet altınları ve Darphane'nin ürettiği diğer kıymetli madenler.
- Basılı kıymetli maden: Bakanlığın belirlediği şekil, ağırlık ve saflıkta, kalıba dökülüp işaretlenerek ya da şeritten çıkarılıp darp edilerek üretilen kıymetli maden. Rafinerilerin paketli gram ve külçe altınları bu gruptadır.
Karar'ın 7. maddesine göre yurt içinde yalnız Darphane'nin ve Bakanlıkça izin verilen rafinerilerin ürettiği basılı kıymetli madenler alınıp satılabilir; kişilerin bunları bankalardan, rafinerilerden, aracı kuruluşlardan ve yetkili kuyum işletmelerinden alıp onlara satması serbesttir. Şeritten kesilmiş kesme altın ise bu gruba girmez ve bireysel alıcıya satılamaz; ayrıntı kesme altın yazısında.
Sarrafiye Ürünleri ve Bugünkü Fiyatları
Aşağıdaki tabloda ağırlıklar Darphane'nin resmî değerleridir; fiyatlar Kapalıçarşı ve serbest piyasa fiyatlarıdır ve sayfa açıkken canlı güncellenir.
| Ürün | Ağırlık ve Ayar | Satış (Alırken) | Alış (Bozdururken) | Alış-Satış Farkı |
|---|---|---|---|---|
| Çeyrek Altın (Ziynet) | 1,754 g, 22 ayar | 10.536,50 ₺ | 10.454,62 ₺ | %0,7771 |
| Yarım Altın (Ziynet) | 3,508 g, 22 ayar | 21.066,50 ₺ | 20.905,53 ₺ | %0,7641 |
| Tam Altın (Ziynet) | 7,016 g, 22 ayar | 41.997,50 ₺ | 41.689,42 ₺ | %0,7336 |
| Ata Altın (Sikke) | 7,216 g, 22 ayar | 42.751,50 ₺ | 42.332,50 ₺ | %0,9801 |
| Gram Altın (Paketli) | 1 g, en az 995 | 6.464,58 ₺ | 6.389,15 ₺ | %1,17 |
Darphane'ye göre gremse (ziynet ikibuçukluk) 17,540 gram, ziynet beşlik 35,080 gram, Ata beşli 36,080 gramdır; Reşat altınları da Ata altınla aynı ağırlıklarda basılır. Bütün boyların içindeki saf altın çeyrek altın kaç gram, Reşat için Reşat altını yazısında.
Sarrafiye ile Takı Arasındaki Fark
| Sarrafiye | Takı (Bilezik, Kolye, Küpe) | |
|---|---|---|
| Nasıl Satılır | Adetle | Gramla, işçilik ayrıca |
| Ağırlık | Sabit, Darphane ya da rafineri belirler | Modele göre değişir |
| Bozdururken | Adet fiyatından; kuyumcu sikkenin durumuna bakar | Tartı ve ayar ölçümüyle, 22 ayar gram alış fiyatından |
| İşçilik | Fiyatın içindedir, ayrıca söylenmez | Ayrıca söylenir, bozdururken geri gelmez |
Günlük dilde "ziynet" sözcüğü hem Darphane'nin ziynet altınlarını hem de bütün takıları anlatabilir; Darphane'nin Küçük Sözlük'ü ziyneti "takı amaçlı kullanılan altına verilen genel ad" diye tanımlar. Sarrafiye ise takıyı kapsamaz. Bu yüzden "sarrafiye ile ziynet farkı" sorusunun cevabı, ziynetin hangi anlamda kullanıldığına bağlıdır; Darphane'nin ziynet altınları sarrafiyedir, bilezik ve kolye değildir. Ziynet kavramı ziynet altını nedir yazısında. Bugün 22 ayar bileziğin gramı bozdururken 5.843,83 ₺; ayrıntılı hesap için 22 ayar altın sayfasına bakabilirsiniz.
Sarrafiye Alırken ve Bozdururken
- Adını ve gramını söyleyin. "Çeyrek" derken ziynet çeyrek mi (1,754 g), Ata çeyrek mi (1,804 g) istediğiniz belli olsun.
- Yeni mi eski mi, sorun. Kuyumcular kullanılmış sarrafiyeye ayrı ve daha düşük fiyat uygular; ayrıntı eski çeyrek yeni çeyrek farkı yazısında.
- Faturada adet ve cins yazsın. Ürünün adı, adedi ve fiyatı faturada açıkça görünsün; gram ve ayarın da yazılması sonradan karışıklığı önler.
- Alış-satış farkına bakın. Yukarıdaki tabloda her ürünün bugünkü farkı var; alıp kısa sürede bozdurmanın maliyeti bu farktır. Ürünler arası maliyet karşılaştırması altın biriktirmenin maliyeti yazısında.
Sık Sorulan Sorular
Sarrafiye Altın Ne Demek?
Kuyumcu dilinde adetle alınıp satılan basılı altınlar demektir: çeyrek, yarım, tam, gremse, beşli, Ata ve Reşat altınları; bazı kuyumcular paketli gram altını da bu gruba katar. Resmî bir ürün adı değildir.
Sarrafiye Fiyatları Neden Takıdan Farklı Hesaplanır?
Sarrafiyenin ağırlığı ve ayarı sabit olduğu için fiyat adet başına verilir ve işçilik bu fiyatın içindedir. Takıda ağırlık modele göre değiştiği için fiyat gram başına verilir, işçilik ayrıca eklenir.
Gram Altın Sarrafiye Sayılır mı?
Kuyumcuya göre değişir. Mevzuatta paketli gram altın da Darphane'nin sikkeleri gibi "basılı kıymetli maden"dir ve adetle satılır; bu yüzden bazı kuyumcular onu da sarrafiye grubunda gösterir.
Bu yazı Hesaplı Altın editör ekibi tarafından yayın ilkelerimize göre hazırlanmıştır. Ağırlık, ayar, vergi ve mevzuat bilgileri resmî kaynaklardan; diğer bilgiler yazı sonundaki kaynaklardan alınmıştır. Hata bildirimi: Hakkımızda.