Altın Fiyatını Etkileyen Faktörler: Altın Neden Yükselir, Neden Düşer?
Hesaplı Altın · Yayın · 5 dk okuma
Gram Altın 6.083,35 ₺ · Satış (Alırken)
Türkiye'de gram altının fiyatını üç bileşen belirler: dünya piyasasındaki ons altının Dolar fiyatı, Dolar/TL kuru ve yurt içindeki alış-satış farkı ile talep. Ons ya da kur yükselince gram altın yükselir, ikisi düşünce gram altın düşer; biri yükselip öteki düşerse sonuç hangisinin daha çok değiştiğine bağlıdır. Bugün ons altın 3.534,80 $, Dolar kuru 50,88 ₺, Kapalıçarşı ve serbest piyasada gram altın satışı 6.083,35 ₺.
Bu yazı fiyatın nasıl oluştuğunu anlatır; yatırım tavsiyesi ya da fiyat tahmini değildir.
Altın Fiyatının Bileşenleri Bugün
Aşağıdaki tablo gram altın fiyatını oluşturan değerleri yan yana gösterir ve sayfa açıkken canlı güncellenir.
| Bileşen | Alış | Satış |
|---|---|---|
| Ons Altın (Dolar) | 3.534,30 $ | 3.534,80 $ |
| Dolar Kuru (TL) | 50,75 ₺ | 50,88 ₺ |
| Has Altın (Gram, TL) | 6.024,58 ₺ | 6.060,00 ₺ |
| Gram Altın (TL) | 5.994,46 ₺ | 6.083,35 ₺ |
| 22 Ayar Altın (Gram, TL) | 5.476,06 ₺ | 5.675,56 ₺ |
Bugün gram altında alış ile satış arasındaki fark satış fiyatının %1,46, 22 ayarda %3,52 kadarıdır.
1. Ons Altın: Dünya Fiyatı
Altının uluslararası fiyatı 1 ons, yani 31,1035 gram saf altın için ABD Doları olarak verilir; troy onsun gram karşılığı ons kaç gram yazısında. Ons fiyatını dünyadaki alım ve satım belirler. Bu alım satımı etkileyen başlıca etkenler şunlardır:
- Faizler: Altın kendi başına faiz ya da kâr payı getirmez. Faizler yükseldiğinde faiz getiren araçlar karşısında altın tutmanın maliyeti artar; faizler düştüğünde bu maliyet azalır. Faiz kararlarının ons üzerindeki etkisi bu yüzden izlenir, ama etki her seferinde aynı yönde ve aynı büyüklükte olmaz.
- Doların gücü: Ons fiyatı Dolarla söylendiği için Dolar diğer paralar karşısında değer kazanınca, başka para kullanan alıcılar için altın pahalılaşır.
- Merkez bankaları: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na göre altın stratejik bir rezerv aracıdır ve her an nakde çevrilebildiği için ulusal rezervlerin bir kısmı altın olarak tutulur. Merkez bankalarının altın alım ve satımları dünya talebinin bir parçasıdır.
- Belirsizlik ve talep: Savaş, kriz ve ekonomik belirsizlik dönemlerinde altına olan talep artabilir. Takı, külçe, sikke ve sanayi talebi de toplam talebi oluşturur.
- Arz: Madenlerden çıkan yeni altın ve hurda altının geri kazanımı piyasaya sunulan miktarı belirler. Altın neden sınırlı bulunur, altın neden değerli yazısında.
Borsa İstanbul'un piyasa kurallarına göre yurt içindeki Kıymetli Madenler Piyasası'nda da altın ons başına Dolar ve Euro ile, kilogram ve gram başına Türk lirasıyla işlem görür; bazı emirler Londra'daki LBMA fiksing fiyatına bağlanır. Yani yurt içi fiyat dünya fiyatından kopuk değildir. Ayrıntı spot altın yazısında.
2. Dolar Kuru: Türk Lirasına Çeviri
Ons fiyatı Dolardır; Türk lirası fiyatına geçmek için Dolar kuru kullanılır. Bu yüzden ons hiç değişmese bile Dolar kuru yükselirse gram altın da yükselir. Hesap sade biçimde şöyle işler: ons fiyatı Dolar kuruyla çarpılır, sonuç 31,1035'e bölünür ve saf altının gram fiyatı bulunur. Piyasada saf altının gram fiyatı has altın olarak izlenir.
Merkez Bankası altın için ayrı bir kur açıklamaz; kuyumcu ve bankaların fiyatı anlık piyasa kuruyla hesaplanır. Ayrıntı Merkez Bankası altın kuru yazısında.
3. Yurt İçi Fark ve Talep
Kapalıçarşı ve serbest piyasadaki fiyat, ons ve kurdan hesaplanan değerden her zaman birebir aynı çıkmaz. Farkın başlıca nedenleri:
- Yurt içi talep: Bayram, düğün sezonu ya da kur hareketlerinin hızlandığı günlerde yurt içinde altına olan talep artarsa fiyat dünya değerinin üstüne çıkabilir; talep azalınca fark kapanabilir.
- İthalat kuralları: Borsa İstanbul'un aktardığına göre 32 sayılı Karar'a göre standart işlenmemiş altının ithalatını yalnız Merkez Bankası ve yetkili kıymetli madenler aracı kuruluşları yapabilir; ithal edilen altın Borsa'ya teslim edilir. Arz bu kanaldan geldiği için ithalattaki değişiklikler yurt içi fiyata yansıyabilir.
- Alış-satış farkı: Kuyumcu ve banka kendi payını alış ile satış arasındaki farka koyar. Bu fark ürüne göre değişir ve gün içinde genişleyip daralabilir. Maliyete etkisi altın biriktirmenin maliyeti yazısında.
Günlük Hareket Nasıl Okunur?
Gram altının bugün neden yükseldiğini ya da düştüğünü anlamak için üç soruyu sırayla sorun:
- Ons ne yaptı? Ons Dolar olarak yüzde kaç değişti?
- Dolar kuru ne yaptı? Dolar/TL yüzde kaç değişti?
- Gram altın ne yaptı? Gram altındaki değişim, ilk iki değişimin toplamına yakın mı?
Örnek: Ons yüzde 1 yükselmiş, Dolar kuru değişmemişse gram altın da yaklaşık yüzde 1 yükselir. Ons yüzde 1 düşmüş ama Dolar kuru yüzde 1 yükselmişse gram altın neredeyse yerinde kalır. Gram altındaki değişim bu toplamdan belirgin biçimde ayrılıyorsa aradaki fark yurt içi talepten ya da alış-satış farkındaki değişimden gelir.
Borsa İstanbul'a göre Kıymetli Madenler Piyasası hafta sonu ve resmî tatillerde kapalıdır; dünya piyasası da hafta sonu büyük ölçüde durur. Bu yüzden hafta sonu verilen fiyatlar, cuma kapanışındaki değerlere kuyumcunun koyduğu farkla oluşur. Ayrıntı hafta sonu altın alınır mı yazısında. Elinizdeki altının bugünkü değerini altın hesaplama aracında görebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Dolar Yükselince Gram Altın Neden Yükselir?
Altının dünya fiyatı Dolar cinsindendir. Türk lirası fiyatı ons fiyatının Dolar kuruyla çarpılmasıyla bulunduğu için ons aynı kalsa bile Dolar kurundaki artış gram altına aynı oranda yansır.
Ons Düşerken Gram Altın Neden Yükselebilir?
Dolar kuru ons fiyatındaki düşüşten daha çok yükselmişse ya da yurt içinde talep artmışsa gram altın ons düşerken de yükselebilir. Hangi etkinin ağır bastığını görmek için ons ve kurun gün içindeki yüzde değişimini karşılaştırın.
Faiz Kararları Altın Fiyatını Nasıl Etkiler?
Altın faiz getirmediği için faizlerdeki değişim, altını elde tutmanın diğer araçlara göre maliyetini değiştirir. Bu yüzden faiz kararları ons fiyatını etkileyebilir; ancak etkinin yönü ve büyüklüğü kararın beklentiyle uyumuna ve diğer gelişmelere göre değişir. Bu site fiyatın nereye gideceğine dair tahmin yapmaz.
Kuyumcuda Gram Altın ile Has Altın Neden Farklı Hareket Eder?
İkisi de saf altının gram fiyatıdır, ama gram altın paketli ürün olarak satılır ve alış-satış farkı has altından farklıdır. Bu yüzden gün içinde farkları biraz açılıp kapanabilir; bugün has altında fark %0,5845, gram altında %1,46.
Bu yazı Hesaplı Altın editör ekibi tarafından yayın ilkelerimize göre hazırlanmıştır. Ağırlık, ayar, vergi ve mevzuat bilgileri resmî kaynaklardan; diğer bilgiler yazı sonundaki kaynaklardan alınmıştır. Hata bildirimi: Hakkımızda.