Türkiye Altın Madenleri: Altın Madeni Olan İller, Ruhsatlar ve Üretim
Hesaplı Altın · Yayın · 3 dk okuma
Türkiye'deki altın madenleri çoğunlukla Batı Anadolu, Karadeniz ve Doğu Anadolu'dadır; Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'nün (MTA) raporunda üretim yapan sahalar Uşak, Erzincan, İzmir, Manisa, Gümüşhane, Eskişehir, Niğde, Kayseri, Ordu ve Sivas'ta yer alır. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) istatistiklerine göre Türkiye 2025'te 28,21 ton altın (metal) üretti. Bugün 1 gram has altın satışta 6.443,34 ₺, bozdururken 6.419,12 ₺.
Türkiye'nin Altın Madenleri Hangi İllerde?
MTA'nın Temmuz 2016 tarihli Türkiye ve Dünyada Altın raporu, Cumhuriyet döneminde açılan altın madenlerini açılış sırasıyla şöyle sayar. Maden adları sahanın yer adıdır:
| Sıra | Saha | İl |
|---|---|---|
| 1 | Ovacık | İzmir (Bergama) |
| 2 | Kışladağ | Uşak |
| 3 | Sart | Manisa |
| 4 | Mastra | Gümüşhane |
| 5 | Çöpler | Erzincan |
| 6 | Efemçukuru | İzmir |
| 7 | Kaymaz | Eskişehir |
| 8 | Bolkardağ | Niğde |
| 9 | Himmetdede | Kayseri |
| 10 | Altıntepe | Ordu |
| 11 | Bakırtepe | Sivas |
MTA'ya göre Cumhuriyet döneminde resmî olarak ilk altın üretimi 2001'de Ovacık'ta başladı. Rapor, 2016'da 9 projede üretim yapıldığını, Sivas-Bakırtepe'de üretimin 2016'da başladığını yazar. Bu liste 2016 tarihlidir; sahaların bugünkü faaliyet durumu değişmiş olabilir. Güncel ruhsat bilgisi MAPEG'den öğrenilir.
Hangi İllerde Altın İşletme Ruhsatı Var?
MTA raporuna göre Nisan 2016 itibarıyla Türkiye'de beş coğrafi bölgede toplam 95 altın işletme ruhsatı vardı ve ruhsatların toplam alanı 463.996 hektardı. Ruhsat sayısı en fazla olan iller:
| İl | Ruhsat Sayısı (Nisan 2016) |
|---|---|
| Balıkesir | 14 |
| Artvin | 8 |
| Niğde | 6 |
| Çanakkale | 6 |
| Erzincan, İzmir, Kütahya, Giresun, Gümüşhane | 5'er |
| Ağrı | 4 |
| Malatya, Ankara, Kayseri, Sivas, Ordu, Bilecik | 3'er |
Ruhsat, bir sahada altın arama ya da işletme izni demektir; her ruhsatlı sahada üretim yapıldığı anlamına gelmez. 3213 sayılı Maden Kanunu'na göre altın IV. grup madendir ve madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır; bulundukları arazinin sahibine ait değildir.
Türkiye'de Ne Kadar Altın Var ve Ne Kadar Çıkarılıyor?
MTA raporu, Türkiye'nin o güne kadar hesaplanan altın rezervini 1.175 ton olarak verir ve bunu dünya rezervlerinin yüzde 2'si olarak gösterir. Yıllık üretimi ise MAPEG açıklar:
| Yıl | Üretim (Ton, MAPEG) |
|---|---|
| 2025 | 28,21 |
| 2024 | 31,68 |
| 2023 | 36,25 |
| 2020 | 42,10 |
| 2015 | 27,80 |
Rezerv, yer altında bulunan ve çıkarılması hesaplanmış altındır; üretim ise o yıl madenden çıkarılan miktardır. Madenden külçeye süreç altın nasıl çıkarılır, madenlerde kullanılan liç yöntemleri altın madenciliğinde siyanür yazısında. Türkiye'nin dünyadaki yeri en çok altın üreten ülkeler yazısında.
Çıkarılan Altının Bugünkü Değeri
Aşağıdaki tablo, MAPEG'in üretim rakamlarını ve MTA'nın rezerv rakamını bugünkü yurt içi has altın fiyatıyla Türk lirasına çevirir ve sayfa açıkken canlı güncellenir. Maliyetler ve rafinaj düşülmemiştir.
| Miktar | Has Altın Satış (Alırken) | Has Altın Alış (Bozdururken) |
|---|---|---|
| 1 Kilogram | 6.443.340,00 ₺ | 6.419.120,00 ₺ |
| 1 Ton | 6.443.340.000,00 ₺ | 6.419.120.000,00 ₺ |
| 28,21 Ton (2025 Üretimi) | 181.766.621.400,00 ₺ | 181.083.375.200,00 ₺ |
Kuyumcudaki ürünlerin içindeki saf altını hesaplamak için altın hesaplama aracını, günlük fiyat için gram altın sayfasını kullanabilirsiniz.
Osmanlı'dan Bugüne Anadolu'da Altın Madenciliği
MTA'ya göre Anadolu'da altından süs eşyası kullanımı MÖ 5000 yıllarına uzanır ve Osmanlı döneminde işletilen altın-gümüş madenleri hazineye kaynak oluşturmuştur. Birinci Dünya Savaşı'nın başlamasıyla durdurulan Çanakkale'deki Kartaldağı-Astyra madeni, Osmanlı döneminde Anadolu'da işletilen son altın madenidir. Cumhuriyet'te 1935'te 2804 sayılı Kanun'la MTA kuruldu; ilk altın üretimi ise 2001'de gerçekleşti. Altının para olarak tarihi altının tarihi yazısında.
Sık Sorulan Sorular
Türkiye'nin İlk Altın Madeni Hangisi?
MTA'ya göre Cumhuriyet döneminde resmî olarak ilk altın üretimi 2001'de İzmir'in Bergama ilçesindeki Ovacık madeninde başladı. Üretim başlangıçta yılda 1,4 tondu.
Hangi İlde En Çok Altın İşletme Ruhsatı Var?
MTA'nın Nisan 2016 verisine göre en çok altın işletme ruhsatı 14 ruhsatla Balıkesir'dedir; onu 8 ruhsatla Artvin, 6'şar ruhsatla Niğde ve Çanakkale izler.
Türkiye'nin Yer Altındaki Altın Rezervi Ne Kadar?
MTA'nın 2016 raporunda Türkiye'nin o güne kadar hesaplanan yer altı altın rezervi 1.175 tondur. Bu rakam Merkez Bankası'nın rezervindeki altından farklıdır; o altının miktarı Merkez Bankası altın rezervi yazısında.
Arazimde Altın Çıkarsa Benim mi Olur?
Hayır. 3213 sayılı Maden Kanunu'na göre madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır ve bulundukları arazinin mülkiyetine tabi değildir. Altın aramak ve çıkarmak için ruhsat gerekir.
Bu yazı Hesaplı Altın editör ekibi tarafından yayın ilkelerimize göre hazırlanmıştır. Ağırlık, ayar, vergi ve mevzuat bilgileri resmî kaynaklardan; diğer bilgiler yazı sonundaki kaynaklardan alınmıştır. Hata bildirimi: Hakkımızda.