Spot Altın Nedir? Bankalar Arası Altın Fiyatı, Ons ve Has Altın Farkı
Hesaplı Altın · Yayın · 3 dk okuma
Spot altın, ileri bir tarihte teslim edilecek bir sözleşmenin değil, altının kendisinin alınıp satıldığı işlemin fiyatıdır; uluslararası ekranlarda çoğunlukla XAU/USD koduyla, 1 ons altının Dolar fiyatı olarak görülür. Darphane'nin sertifika belgesi de XAU/USD'yi "ons altının Dolar bazlı fiyatı" olarak tanımlar. Türkiye'de altının kendisi Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası'nda işlem görür; üyeleri arasında bankalar da bulunduğu için bu piyasadaki fiyat halk arasında "bankalar arası altın fiyatı" diye aranır. Bugün ons altın 3.994,18 $, Kapalıçarşı ve serbest piyasada has altın satışı 6.446,53 ₺.
Bu yazı bilgi amaçlıdır; yatırım tavsiyesi ya da fiyat tahmini değildir.
Spot Altın ile Vadeli Altın Farkı
Borsa İstanbul'da altın iki ayrı yerde işlem görür:
- Kıymetli Madenler Piyasası: Altının kendisi alınıp satılır ve takasta fiziki altın el değiştirir. Piyasanın "spot piyasa" seansı Borsa İstanbul'a göre iş günlerinde 08.00–16.00 ve 16.10–23.45 arasında açıktır; hafta sonu ve resmî tatillerde işlem yapılmaz.
- Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası: Altına dayalı vadeli sözleşmeler işlem görür; bunlar altının kendisi değil, ileri tarihli fiyat üzerine yapılan sözleşmelerdir.
Kıymetli Madenler Piyasası'nda da işlemin takas günü (valör) seçilebilir: günün tek fiyat seansında yalnız aynı gün takas (T+0) emri girilir, diğer ürünlerde ise sonraki 120 takvim günü içindeki takas günleri için emir verilebilir. Para ve kıymet yükümlülükleri için son saat 17.00'dir.
Borsa İstanbul'da Hangi Altın İşlem Görür?
Borsa İstanbul'a göre piyasada işlem gören standart altın, en az 995/1000 saflıkta bar ya da külçe altındır. Kabul edilen boylar:
| Tür | Ağırlık |
|---|---|
| Mini Bar | 1, 2,5, 5, 10, 20, 50, 100, 250 ve 500 gram |
| Külçe | 1 kilogram |
| Büyük Bar | 1 kilogramın üzeri |
995/1000'den düşük saflıktaki külçe, granül ya da hurda altın "standart dışı" sayılır ve ayar raporuyla işlem görür. Fiyat üç biçimde verilir: Türk lirası cinsinden kilogram (mini külçelerde gram) başına, Dolar ve Euro cinsinden ise ons başına. Borsa, dönüşümlerde 1 kilogramı 32,1507465 ons, 1 onsu 31,1034768 gram olarak alır. Ons ile gram arasındaki hesap ons kaç gram yazısında.
Hazine'nin altın tahvili kılavuzu bu piyasanın üyeleri arasında bankaları sayar; Hazine altın ihraçlarında talepleri bu üye bankalardan toplar. TMSF de batan bir bankadaki altın hesabını, izin iptal günündeki İstanbul Altın Borsası kapanış fiyatıyla Türk lirasına çevirir.
Spot Fiyat ile Kuyumcu Fiyatı Neden Farklı?
Ekranlarda görülen spot fiyat, büyük miktarlarda ve standart külçe için oluşan fiyattır. Kuyumcu ve bankanın size söylediği fiyat buna alış-satış farkını ve üründen ürüne değişen işçiliği ekler. Aşağıdaki tablo spot fiyatı ve piyasa fiyatlarını yan yana gösterir; sayfa açıkken canlı güncellenir.
| Kalem | Alış | Satış |
|---|---|---|
| Ons Altın (Dolar) | 3.993,70 $ | 3.994,18 $ |
| Has Altın (Gram) | 6.422,54 ₺ | 6.446,53 ₺ |
| 1 Ons Saf Altının TL Karşılığı | 199.763,47 ₺ | 200.509,65 ₺ |
| 1 kg Saf Altının TL Karşılığı | 6.422.540,00 ₺ | 6.446.530,00 ₺ |
| Gram Altın | 6.390,44 ₺ | 6.465,87 ₺ |
Has altında alış ile satış arasındaki fark bugün %0,3721, gram altında %1,17. Paketli külçe fiyatları külçe altın sayfasında.
Spot Altın Fiyatı Nasıl Türk Lirasına Çevrilir?
Spot fiyat Dolar cinsinden ve ons başınadır. Türk lirası gram fiyatına ulaşmak için ons fiyatı Dolar kuruyla çarpılır ve 31,1035'e bölünür; sonuç saf (24 ayar) altının gram fiyatıdır. Darphane sertifikasında da gösterge fiyat aynı yolla, ons fiyatı ve anlık Dolar kurundan hesaplanır (Darphane altın sertifikası). Merkez Bankası ise altın için ayrı bir kur açıklamaz; ayrıntı Merkez Bankası altın kuru yazısında.
Sık Sorulan Sorular
XAU/USD Ne Demek?
XAU/USD, 1 ons altının ABD Doları cinsinden fiyatıdır. Darphane'nin sertifika belgesi bu ifadeyi "global ons altının Dolar bazlı fiyatı" olarak tanımlar. Bugün ons altın satışı 3.994,18 $.
Kıymetli Madenler Piyasası Hafta Sonu Açık mı?
Hayır. Borsa İstanbul'a göre Kıymetli Madenler Piyasası'nda hafta sonları ve resmî tatillerde seansa ara verilir, yarım günlerde seans 13.00'te biter. Hafta içi spot piyasa seansı 08.00–16.00 ve 16.10–23.45 arasındadır.
Borsada İşlem Gören En Küçük Külçe Kaç Gram?
Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası'nda kabul edilen en küçük standart altın 1 gramlık mini bardır. Mini barlar 1 gramdan 500 grama kadar, külçe 1 kilogram, büyük barlar 1 kilogramın üzerindedir; hepsi en az 995/1000 saflıktadır.
Bankalar Arası Altın Fiyatı Nerede Oluşur?
Türkiye'de altının kendisi Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası'nda işlem görür ve Hazine'nin kılavuzuna göre bu piyasanın üyeleri arasında bankalar vardır. İşlemler fiyat ve zaman önceliğiyle eşleşir; Türk lirası fiyatı kilogram başına, Dolar ve Euro fiyatı ons başına verilir.
Bu yazı Hesaplı Altın editör ekibi tarafından yayın ilkelerimize göre hazırlanmıştır. Ağırlık, ayar, vergi ve mevzuat bilgileri resmî kaynaklardan; diğer bilgiler yazı sonundaki kaynaklardan alınmıştır. Hata bildirimi: Hakkımızda.