İçeriğe geç
Ziynet ve Altın Türleri

Ata Altın ile Cumhuriyet Altını Farkı: Ata Lira, Tam Altın ve Ata Çeyrek Karşılaştırması

Hesaplı Altın · Yayın · 5 dk okuma

Çeyrek Altın 10.084,00 ₺ · Satış (Alırken)

Ata altın ile Cumhuriyet altını ayrı ürünler değildir: Ata altın, Darphane'nin bastığı Cumhuriyet altınlarından biridir ve 7,216 gramlık birlik sikke altındır. "Cumhuriyet altını" Darphane'nin kullandığı üst addır; çeyrekten beşliğe kadar 10 çeşidin hepsini kapsar. Karışıklık, aynı birlik boyda iki ayrı altın basılmasından doğar: 7,216 gramlık Ata lira (sikke) ve 7,016 gramlık tam altın (ziynet). Bugün Ata altın satışta 41.228,52 ₺, bozdururken 40.620,72 ₺; tam altın satışta 40.189,00 ₺, bozdururken 39.560,03 ₺.

"Ata Altın" Adı Nereden Geliyor?

Darphane'nin Küçük Sözlük'üne göre Ata altını, halk arasında meskûk (sikke) Cumhuriyet altınına verilen addır. Darphane bu adla ayrı bir altın üretmez; ad, yaygın kullanımla yerleşmiştir. Darphane'nin resmî adları "Cumhuriyet altın sikkesi" ve "Cumhuriyet ziynet altını"dır. Darphane'nin bilgi notuna göre halk arasında Ata lira denen altın, sikke grubunun 7,216 gramlık birliğidir.

Sözlükler adı farklı kullanır. Türk Dil Kurumu'nun Güncel Türkçe Sözlük'ü "cumhuriyet altını" maddesini 7,216 gramlık sikke olarak tanımlar ve "ata lira, lira, tam altın" adlarını eş anlamlı verir. Darphane'de ise tam altın (birlik ziynet) 7,016 gramdır. Bu yüzden kuyumcuda "Cumhuriyet altını" ya da "tam altın" denince iki farklı sikke kastedilebilir. En güvenli yol, sikkenin adını gramıyla birlikte söylemektir.

Sikke (Ata) Ailesi ile Ziynet Ailesi

Darphane Cumhuriyet altınlarını iki grupta, her grupta beş boyda basar. Aşağıdaki tablo iki grubu resmî kaynaklarla karşılaştırır.

Sikke (Ata) AilesiZiynet Ailesi
Resmî AdıCumhuriyet altın sikkesiCumhuriyet ziynet altını
Halk Arasındaki AdlarıAta çeyrek, Ata yarım, Ata lira, Ata beşliÇeyrek, yarım, tam, gremse, beşli
Birlik Ağırlığı ve Çapı7,216 g, 22 mm7,016 g, 30 mm
Çeyrek Ağırlığı ve Çapı1,804 g, 15 mm1,754 g, 18 mm
Ayar22 ayar (916,6 milyem)22 ayar (916,6 milyem)
Ağırlık Toleransı± binde 2± binde 4
Kenar TırtılıDüzEğik
Tarihin Değiştiği GünHer yıl 29 EkimHer yılın başı
2025'te Basılan Birlik2.202.220 adet1.791.477 adet
2025'te Basılan Çeyrek280.245 adet7.035.130 adet

Toleranslar 1 Ağustos 1951 tarihli 1738 sayılı TBMM Kararı'ndandır: sikkede ayar ve ağırlık toleransı ± binde 2, ziynette ayar toleransı ± binde 2, ağırlık toleransı ± binde 4'tür. Buna göre bir Ata lira 7,202 ile 7,230 gram, bir tam altın 6,988 ile 7,044 gram arasında basılır. Basım adetleri Darphane'nin 2025 yılı üretim tablosundandır: birlik boyda Ata lira, çeyrek boyda ise ziynet çeyrek açık farkla daha çok basılmıştır.

Ata Çeyrek ile Çeyrek Altın Farkı

Ata çeyrek, sikke ailesinin çeyreğidir; kuyumcuda "çeyrek altın" denince ise çoğunlukla ziynet çeyrek anlaşılır. Darphane'ye göre Ata çeyrek 1,804 gram ve 15 mm, ziynet çeyrek 1,754 gram ve 18 mm'dir. Yani Ata çeyrek daha küçük görünür ama 50 miligram daha ağırdır ve içinde yaklaşık 0,046 gram daha fazla saf altın vardır.

Çeyrek Altın (Ziynet)Ata Çeyrek (Sikke)
Ağırlık1,754 g1,804 g
Çap18 mm15 mm
Basımda İzin Verilen Ağırlık Aralığı1,747–1,761 g1,800–1,808 g
İçindeki Saf Altın1,608 g1,654 g
İçindeki Altının Bugünkü Değeri9.844,10 ₺10.124,73 ₺

Tablo sayfa açıkken canlı güncellenir. İki çeyreğin ağırlık aralıkları örtüşmez; bu yüzden hassas bir terazi ikisini ayırır. Yüzlerinden ayırmak için: TDK'nın tarifine göre Ata çeyrekte "Türkiye Cumhuriyeti" yazısının altında 1923 ve Cumhuriyet'in kaçıncı yılında basıldığını gösteren rakam, kenarda meşe yaprağı ve buğday başağı vardır; ziynet çeyrekte ise basıldığı yıl ve kenarda 32 yıldız ile çiçek motifi bulunur. Ayrıntı çeyrek altının üzerinde ne yazar yazısında.

Bugün ziynet çeyrek altın satışta 10.084,00 ₺, bozdururken 9.925,83 ₺. Ata çeyreğin fiyatı ayrı sorulur; içindeki altın daha fazla olduğu için ziynet çeyrek fiyatından alınması sizin aleyhinizedir.

Fiyat Farkı Nereden Gelir?

Ata lira ile tam altın arasındaki altın farkı 0,2 gram 22 ayar, yani yaklaşık 0,183 gram saf altındır; bu miktarın bugünkü değeri 1.121,66 ₺. Kuyumcudaki fiyat farkı bu tutardan farklı olabilir, çünkü satış fiyatına işçilik, kuyumcu payı ve talep de girer. Darphane'nin kendi payı bile iki ailede farklıdır: 1 kilogram külçeden 149 Ata lira basılırken kilogram başına 9,43 gram, 153 tam altın basılırken 11,08 gram işçilik ve fire kesilir.

Ata AltınTam Altın
Satış (Alırken)41.228,52 ₺40.189,00 ₺
Alış (Bozdururken)40.620,72 ₺39.560,03 ₺
Alış-Satış Farkı%1,47%1,57
İçindeki Altının Değeri40.498,89 ₺39.376,42 ₺

Birden çok sikkeyi birlikte hesaplamak için altın hesaplama aracını kullanabilirsiniz; saf altının gram fiyatı has altın sayfasında. Aynı 7,216 gram ağırlıktaki Osmanlı sikkesi için Reşat altını yazısına bakabilirsiniz.

Alırken ve Bozdururken

  • Adı ve gramı faturaya yazdırın: "Ata lira 7,216 g" ya da "tam altın 7,016 g". "Cumhuriyet altını" tek başına hangi sikke olduğunu göstermez.
  • Terazide görün. Ata lira ile tam altın arasındaki 0,2 gramlık fark, çeyreklerdeki 50 miligramlık fark hassas terazide görülür.
  • Bozdururken doğru fiyatı isteyin. Ata sikkenin ziynet fiyatından alınmaması için kuyumcuya sikkenin türünü siz söyleyin.

Sık Sorulan Sorular

Ata Altın Cumhuriyet Altını Sayılır mı?

Evet. Darphane'ye göre Cumhuriyet altınları sikke ve ziynet olmak üzere iki gruptur; Ata altın, sikke grubunun 7,216 gramlık birliğidir. "Ata" adı resmî değildir, halk arasında yerleşmiş bir addır.

Ata Çeyrek ile Çeyrek Altın Aynı Fiyattan mı Bozdurulur?

Hayır, ikisi ayrı fiyatlanır. Ata çeyrek 1,804 gram, ziynet çeyrek 1,754 gramdır; Ata çeyrekte yaklaşık 0,046 gram daha fazla saf altın vardır. Bozdururken kuyumcuya sikkenin Ata çeyrek olduğunu söyleyin.

Ata Altın mı Tam Altın mı Daha Çok Basılıyor?

Darphane'nin 2025 üretim tablosuna göre yıl boyunca 2.202.220 Ata lira ve 1.791.477 tam altın basıldı. Çeyrek boyda durum terstir: 7.035.130 ziynet çeyreğe karşılık 280.245 Ata çeyrek basıldı.

Ata Çeyrek Terazide Nasıl Ayırt Edilir?

1738 sayılı TBMM Kararı'ndaki toleranslara göre ziynet çeyrek 1,747–1,761 gram, Ata çeyrek 1,800–1,808 gram arasında basılır. Tartıda 1,80 gramın üstünde gelen sağlam bir çeyrek büyük olasılıkla Ata çeyrektir; yüzündeki 1923 rakamı bunu doğrular.

Bu yazı Hesaplı Altın editör ekibi tarafından yayın ilkelerimize göre hazırlanmıştır. Ağırlık, ayar, vergi ve mevzuat bilgileri resmî kaynaklardan; diğer bilgiler yazı sonundaki kaynaklardan alınmıştır. Hata bildirimi: Hakkımızda.

Rehber

Ziynet ve Altın Türleri

Çeyrek Altın Kaç Gram? Yarım, Tam ve Ata Altın AğırlıklarıÇeyrek altın 1,754 gram, tam altın 7,016 gram, Ata altın 7,216 gramdır. Bütün ziynet ve Ata altınların ağırlığı, ayarı ve içindeki saf altın, bugünkü değeriyle.
Sarı Lira Nedir? Sarı Lira Hangi Altındır ve Bugün Kaç Para?Sarı lira, Atatürk portreli 22 ayar Cumhuriyet altınına verilen halk adıdır. Sözlük ve Darphane tanımı, Ata lira ile tam altın farkı ve bugünkü fiyat.
Küçük Altın ve Büyük Altın Hangisi? Cumhuriyet Altınlarının Boyu, Çapı ve Bugünkü FiyatıKüçük altın ve büyük altın resmî ad değildir. Darphane'ye göre 10 Cumhuriyet altınının çapı, ağırlığı ve bugünkü çeyrek, yarım, tam ve Ata fiyatı.
Reşat Altını Nedir? Ağırlığı, Ayarı ve Ata Altından FarkıReşat altını 7,216 gram 22 ayar Osmanlı sikkesidir; Darphane 2022'de 104 yıl sonra yeniden bastı. Ağırlık, ayar, Ata altından farkı ve bugünkü fiyatı.
Altında Ayar ve Milyem Nedir? 24, 22, 18 ve 14 Ayar FarkıAyar altının 24 parçasından kaçının saf olduğunu, milyem binde kaçının saf olduğunu gösterir. 22 ayar 916, 18 ayar 750, 14 ayar 585; bugünkü değerler.
Beşli Altın Nedir? Ziynet Beşli, Ata Beşli ve Reşat Beşlinin Gramı ve Bugünkü DeğeriBeşli altın, beş birlik ağırlığındaki büyük sikkedir: ziynet beşli 35,080 g, Ata ve Reşat beşli 36,080 g. Türleri, basım adedi ve bugünkü değeri.