Beşli Altın Nedir? Ziynet Beşli, Ata Beşli ve Reşat Beşlinin Gramı ve Bugünkü Değeri
Hesaplı Altın · Yayın · 3 dk okuma
Beşli altın, beş birlik (beş tam) ağırlığında basılan büyük sikkedir; Darphane'deki resmî adı "beşlik"tir. Üç türü vardır: 35,080 gramlık ziynet beşli, 36,080 gramlık Ata (sikke) beşli ve yine 36,080 gramlık Reşat beşli. Hepsi 22 ayardır. Ziynet beşlinin içindeki altının bugünkü değeri 207.099,76 ₺, Ata ve Reşat beşlininki 213.003,40 ₺; kuyumcudaki fiyat buna işçilik ve kuyumcu payı ekler.
Beşli Altının Adları
Türk Dil Kurumu'nun Güncel Türkçe Sözlük'ü 35,080 gramlık ziynet sikkeyi "beşibirlik" maddesinde tanımlar ve "beşibiryerde, beşibirarada, beşli, beşlik" adlarını eş anlamlı verir. 36,080 gramlık sikke için ayrı bir madde vardır: "ata beşibirlik"; onun eş anlamlıları da "beşibiryerde, beşli, beşlik"tir. Darphane'nin Küçük Sözlük'ü ise beşlikleri "500'lük" diye de anar.
Yani "beşli", "beşlik" ve "beşi bir yerde" adları sözlükte hem ziynet hem de Ata beşli için kullanılır. Reşat beşli de piyasada aynı adlarla anılabilir. Alırken hangi beşlinin kastedildiğini gramıyla sormak, 1 gramlık farkın gözden kaçmasını önler.
Üç Beşlinin Karşılaştırması
| Ziynet Beşli | Ata Beşli | Reşat Beşli | |
|---|---|---|---|
| Ağırlık | 35,080 g | 36,080 g | 36,080 g |
| Hesabı | 5 × 7,016 g (tam altın) | 5 × 7,216 g (Ata lira) | 5 × 7,216 g (Reşat lira) |
| Çap | 45 mm | 35 mm | — |
| İçindeki Saf Altın | 32,133 g | 33,049 g | 33,049 g |
| İçindeki Altının Bugünkü Değeri | 207.099,76 ₺ | 213.003,40 ₺ | 213.003,40 ₺ |
| 1 kg Külçeden Çıkan Adet | 31 | 30 | 30 |
| 2025'te Basılan Adet | 1.240 | 15.510 | 16.680 |
| 2026 Ocak–Ağustos Basılan Adet | 527 | 5.550 | 5.700 |
Ağırlık, adet ve basım rakamları Darphane'nin belgelerinden, çaplar Darphane'nin Cumhuriyet altını üretim sayfasındandır; Reşat beşlinin çapı Darphane belgelerinde yer almaz. Değer sütunu sayfa açıkken canlı güncellenir ve işçiliksizdir. Üretim rakamları dikkat çekicidir: 2025'te Darphane'de basılan beşlilerin büyük bölümü Ata ve Reşat beşlidir; ziynet beşli bunların onda birinden azdır.
Beşlinin İşçiliği Neden Farklı Hesaplanır?
Darphane küçük sikkelerde işçilik ve fireyi altın olarak keser; beşlikte ise bir bölümünü TL olarak alır. Darphane'nin 30 Temmuz 2026 tarihli notuna göre kilogram başına kesilen miktar ziynet beşlikte "9,00 gram karşılığı TL", Ata beşlikte "2,80 gram + 4 gram karşılığı TL", Reşat beşlikte "2,872 gram + 5 gram karşılığı TL"dir. Bu, yalnız Darphane'nin üretim payıdır; kuyumcudaki fiyatta toptancı ve kuyumcu payı da vardır.
Basımda izin verilen ağırlık farkı da iki Cumhuriyet beşlisinde farklıdır. 1738 sayılı TBMM Kararı'na göre ziynet altında ağırlık toleransı ± binde 4, sikkede ± binde 2'dir. Buna göre ziynet beşli 34,940 ile 35,220 gram, Ata beşli 36,008 ile 36,152 gram arasında basılır.
Beşli Kaç Çeyrek Eder?
Ağırlık olarak bir ziynet beşli 20 çeyreğe eşittir (20 × 1,754 = 35,080 gram); bir Ata beşli de 20 Ata çeyreğe eşittir (20 × 1,804 = 36,080 gram). Fiyat olarak durum farklıdır, çünkü küçük sikkelerde gram başına işçilik daha yüksektir. Karşılaştırma için bugünkü fiyatlar:
| Bugünkü Tutar | |
|---|---|
| 20 Yeni Çeyrek, Satış (Alırken) | 210.720,00 ₺ |
| 20 Yeni Çeyrek, Alış (Bozdururken) | 209.089,40 ₺ |
| Ziynet Beşlinin İçindeki Altının Değeri | 207.099,76 ₺ |
| 35,080 Gram 22 Ayarın Gram Üzerinden Alış Değeri | 204.985,77 ₺ |
Beşlinin kuyumcudaki satış ve alış fiyatını sorup bu tabloyla karşılaştırmak, işçilik payını görmenin kolay yoludur. Farklı sikkeleri birlikte hesaplamak için altın hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Düğünde Beşli Altın
Beşli altın düğün ve nişanda takı olarak da verilebilir. Kulp takılmış bir beşli bozdururken sikke fiyatından değil, tartılıp gram ve ayar üzerinden değerlendirilebilir; ayrıntı kulplu altın yazısında. Düğünde takılan altının toplam değerini hesaplamak için düğün takısı yazısına bakabilirsiniz.
Osmanlı döneminden kalma büyük sikkeler (ör. Hamit beşibiryerde) Darphane'nin standartlarına bağlı değildir ve tartılıp ayarı ölçülerek fiyatlanır; bkz. Hamit altın. Darphane'nin 2022'den beri bastığı Reşat beşli ise 36,080 gram 22 ayardır; bkz. Reşat altını.
Sık Sorulan Sorular
Beşli Altın ile Beşi Bir Yerde Aynı mı?
Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre "beşibiryerde" hem 35,080 gramlık ziynet beşli hem de 36,080 gramlık Ata beşli için kullanılır; Reşat beşli de piyasada aynı adla anılabilir. Hangisinin kastedildiğini gramından anlarsınız.
Ata Beşli Kaç Gram?
Darphane'ye göre Ata (sikke) beşli 36,080 gram ve 22 ayardır; içinde yaklaşık 33,05 gram saf altın vardır. Çapı 35 mm'dir.
Hangi Beşli Daha Çok Basılıyor?
Darphane yalnız kendisine külçe getirenlerin siparişi kadar basar. 2025'te 1.240 ziynet beşli basılırken 15.510 Ata beşli ve 16.680 Reşat beşli basıldı; yani sipariş ağırlıkla sikke beşlilere yöneldi.
Beşli Altının Basım Toleransı Ne Kadar?
1738 sayılı TBMM Kararı'na göre ziynet beşlide ağırlık ± binde 4 (34,940–35,220 gram), Ata beşlide ± binde 2 (36,008–36,152 gram) sapabilir. Ayar toleransı ikisinde de ± binde 2'dir.
Bu yazı Hesaplı Altın editör ekibi tarafından yayın ilkelerimize göre hazırlanmıştır. Ağırlık, ayar, vergi ve mevzuat bilgileri resmî kaynaklardan; diğer bilgiler yazı sonundaki kaynaklardan alınmıştır. Hata bildirimi: Hakkımızda.