Paladyum Nedir? Ne İşe Yarar, Altından Farkı ve Beyaz Altındaki Yeri
Hesaplı Altın · Yayın · 3 dk okuma
Has Altın 6.060,00 ₺ · Satış (Alırken)
Paladyum, platin grubuna ait, gümüş beyazı renkte değerli bir metaldir; simgesi Pd, atom numarası 46'dır. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu'na (USGS) göre platin grubu metallerin başlıca kullanım alanı otomobillerde zararlı egzoz gazlarını azaltan katalitik dönüştürücülerdir; takı bunların yalnızca biridir. Kuyumculukta paladyum en çok beyaz altın alaşımında, altına beyaz renk vermek için kullanılır. Paladyum altın değildir: beyaz altın bir takının değeri yine içindeki altından hesaplanır. Bugün has altının gramı 6.060,00 ₺, ons altın 3.534,80 $.
Paladyum Ne İşe Yarar?
USGS'nin 2026 raporuna göre platin grubu metaller şu alanlarda kullanılır:
- Otomobil katalizörleri: En büyük kullanım alanıdır. USGS'ye göre benzinli araçların katalizörlerinin çoğunda, tarihsel olarak platinden ucuz olduğu için paladyum kullanılmıştır.
- Kimya ve petrol rafinerisi: Katalizör olarak.
- Elektronik: Çok katmanlı seramik kondansatörler, hibrit devreler ve sabit diskler.
- Diş ve tıbbi cihazlar, cam üretimi ve laboratuvar ekipmanı.
- Yatırım ve takı.
Paladyum ile Altın Arasındaki Fark
Aşağıdaki değerler ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri'nin PubChem periyodik tablosundan alınmıştır ve saf metaller içindir.
| Özellik | Paladyum | Altın | Platin |
|---|---|---|---|
| Simge ve Atom Numarası | Pd, 46 | Au, 79 | Pt, 78 |
| Yoğunluk | 12,0 g/cm³ | 19,28 g/cm³ | 21,46 g/cm³ |
| Erime Noktası | yaklaşık 1.555 °C | yaklaşık 1.064 °C | yaklaşık 1.768 °C |
| Renk | Gümüş beyazı | Sarı | Gümüş beyazı |
| Keşif | 1803 | Antik çağdan beri biliniyor | 1735 |
Yoğunluk farkının pratik sonucu şudur: aynı hacimdeki saf paladyum, saf altının yaklaşık yüzde 62'si kadar gelir. Bu yüzden aynı boyuttaki bir paladyum yüzük, altın yüzükten belirgin biçimde hafiftir. Ağırlık ve fiyat karşılaştırması görünüşe göre değil, metale ve grama göre yapılır.
Paladyum Nerede Çıkarılır, Fiyatı Nasıl Değişti?
USGS'nin tahminine göre 2025'te dünyada yaklaşık 190.000 kilogram paladyum madenden çıkarıldı. Üretimin büyük kısmı iki ülkeden gelir.
| Ülke | 2025 Paladyum Üretimi (Tahmini) |
|---|---|
| Rusya | 84.000 kg |
| Güney Afrika | 70.000 kg |
| Kanada | 16.000 kg |
| Zimbabve | 15.000 kg |
| ABD | 6.200 kg |
Aynı rapora göre paladyumun yıllık ortalama fiyatı 2021'de ons başına 2.419,18 Dolar, 2024'te 994,90 Dolardı; 2025 ortalaması 1.100 Dolar olarak tahmin edildi. Bu, paladyum fiyatının birkaç yıl içinde yarıdan fazla değişebildiğini gösterir. Bu yazı fiyatın yönü hakkında tahmin yapmaz.
Beyaz Altında Paladyumun Rolü
Beyaz altın, altının beyaz renkli metallerle karıştırılmasıyla elde edilir. Bu metallerden biri paladyum, bir diğeri nikeldir. Nikele hassasiyeti olan kişiler için nikel yerine paladyumlu alaşımlar kullanılır. Alaşımda paladyum bulunması takının ayarını değiştirmez: 14 ayar beyaz altının binde 585'i, 18 ayarın binde 750'si altındır. Renk ve kaplama ayrıntısı beyaz altın ve rose altın yazısında.
Aşağıdaki tablo beyaz altın bir takının yalnız içindeki altının bugünkü değerini gösterir ve sayfa açıkken canlı güncellenir. Alaşımdaki paladyum bu değere eklenmez.
| Ağırlık | 14 Ayar (585) Altın Değeri | 18 Ayar (750) Altın Değeri |
|---|---|---|
| 3 Gram | 10.635,30 ₺ | 13.635,00 ₺ |
| 5 Gram | 17.725,50 ₺ | 22.725,00 ₺ |
| 10 Gram | 35.451,00 ₺ | 45.450,00 ₺ |
Bugün 14 ayar altının gramı bozdururken 3.281,12 ₺, 18 ayarın gramı 4.608,67 ₺. Kendi takınızın değerini altın hesaplama aracında görebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Paladyum Altın mı, Gümüş mü?
İkisi de değildir. Paladyum, platin grubuna ait ayrı bir metaldir. Rengi gümüşe benzer, ama gümüş gibi 925 damgasıyla ya da altın gibi 585 ve 750 damgasıyla değerlendirilmez.
Paladyum Yüzük Kuyumcuya Bozdurulur mu?
Kuyumcular altın ve gümüşü kendi alış fiyatından alır; paladyum yüzük için ayrı bir alış fiyatı vermeyebilirler. Bozdurmadan önce kuyumcuya paladyum alıp almadığını ve hangi fiyattan aldığını sorun. Beyaz altın takı ise ayarına göre altın olarak alınır.
Paladyum Neden Beyaz Altına Katılır?
Altının sarı rengini açarak beyaza yaklaştırır. Nikele alternatif olarak kullanılır; bu yüzden nikel hassasiyeti olanlar için üretilen beyaz altın alaşımlarında tercih edilebilir.
Paladyum ile Platin Arasındaki Fark Ne?
İkisi de platin grubundandır ve gümüş beyazıdır. Platin çok daha yoğundur (21,46 g/cm³, paladyum 12,0 g/cm³), yani aynı boyutta platin takı paladyumdan yaklaşık 1,8 kat ağırdır. Erime noktası da platinde daha yüksektir.
Bu yazı Hesaplı Altın editör ekibi tarafından yayın ilkelerimize göre hazırlanmıştır. Ağırlık, ayar, vergi ve mevzuat bilgileri resmî kaynaklardan; diğer bilgiler yazı sonundaki kaynaklardan alınmıştır. Hata bildirimi: Hakkımızda.