Gümüş Nasıl Temizlenir? Kararan Gümüşü 925 Takıya Zarar Vermeden Temizleme

Kararan gümüş önce ılık su, birkaç damla hafif deterjan ve yumuşak bir bezle temizlenir; koyu kararmada gümüş parlatma bezi, alkol ya da alüminyum folyolu sodalı su yöntemi kullanılır. Kararma, gümüşün havadaki kükürtlü gazlarla tepkimesiyle yüzeyde oluşan siyah gümüş sülfür tabakasıdır. Her temizlik bu tabakayla birlikte yüzeyden biraz gümüş de aldığı için en yumuşak yöntemden başlamak gerekir. Bugün gram gümüş satışta 88,58 ₺, bozdururken 81,19 ₺.

Gümüş Neden Kararır?

Kanada Hükümeti'ne bağlı Kanada Koruma Enstitüsü'ne (CCI) göre gümüşteki koyu tabaka büyük ölçüde siyah gümüş sülfürdür ve havadaki hidrojen sülfür gibi kükürtlü bileşiklerden oluşur. 925 ayar gümüşün binde 75'i çoğunlukla bakırdır; bakır da havayla tepkimeye girdiği için takıda renk koyulaşması saf gümüşe göre farklı tonlarda görülebilir. Nem, ter, parfüm ve krem bu tepkimeyi hızlandırır. Kararma gümüşün sahte olduğunu göstermez; ayrıntı gümüş nasıl anlaşılır yazısında.

Evde Temizlik: En Yumuşaktan En Güçlüye

1. Sabunlu ılık su. Kir, krem ve ter kalıntısı çoğu zaman donukluğun asıl sebebidir. Birkaç damla hafif bulaşık deterjanlı ılık suda yumuşak bir bez ya da yumuşak fırçayla temizleyin, iyice durulayın ve hemen kurulayın.
2. Parlatma bezi. Hafif kararma, gümüş için üretilmiş parlatma beziyle silinerek alınır. Bezin kararan yüzünü tekrar tekrar sürtmeyin; temiz bir yüzüne geçin.
3. Alkollü pamuk. ABD Milli Parklar İdaresi'nin (NPS) gümüş bakımı notuna göre hafif kararma, alkolle nemlendirilmiş pamukla silinerek giderilebilir. Parlatmaya geçmeden önce küçük bir yerde deneyin.
4. Çok ince toz macun. NPS, parlatma gerektiğinde çöktürülmüş kalsiyum karbonatın alkolle krem kıvamında karıştırılmasını önerir; tebeşir tozu ve benzeri kaba tozların yüzeyi çizeceğini belirtir. Az miktar yeterlidir.
5. Alüminyum folyo yöntemi. CCI'nin anlattığı elektrokimyasal yöntemde gümüş, alüminyumla temas edecek biçimde sodalı sıcak suya konur ve kararma geri gümüşe dönüşür. CCI'ye göre bu yöntem yüzeyi mat bırakır; ardından yumuşak bir parlatma gerekir.

Nelerden Kaçınmalı?

• Diş macunu, kum, sert fırça: Aşındırıcıdır, gümüşü çizer ve her seferinde yüzeyden gümüş alır.
• Sık ve güçlü cila: CCI'ye göre her cila ya da kimyasal temizlik alttaki gümüşten bir miktar götürür. İnce işli parçalarda desen zamanla silikleşir.
• Kimyasal banyoya içi boş parça sokmak: CCI, hazır gümüş banyolarının içi boş parçalarda kullanılmamasını söyler; sıvı içeride kalır.
• Kaplamalı takıyı ovmak: CCI'ye göre gümüş kaplamalı eşyada her temizlik yöntemi zarar verebilir. Rodyum ya da altın kaplı gümüş takıda da kaplama aşınır; bu takıları yalnız sabunlu suyla temizleyin. Kaplamanın ne olduğu altın kaplama yazısında.
• Bilerek karartılmış desenleri açmak: Oksitli ya da eskitme görünümlü takılarda koyu çukurlar desenin parçasıdır; NPS de girintilerdeki koyuluğun deseni öne çıkardığını belirtir.
• Taşları suda bekletmek: Kehribar, inci, mercan ve turkuaz gibi gözenekli taşlı takılarda yalnız gümüş kısmı nemli bezle silin.

Temizlik Değeri Değiştirir mi?

Hayır. Kuyumcu gümüşü gram ve ayar üzerinden alır; kararmış ya da parlak olması bozdurma değerini değiştirmez. Temizliğin aldığı gümüş miktarı tartıda fark edilmeyecek kadar küçüktür. Aşağıdaki tablo 925 ayar gümüşün içindeki gümüşün bugünkü değerini gösterir ve sayfa açıkken canlı güncellenir.

Kullanılmayan, kırık ya da tek kalmış gümüşlerin bozdurulması hurda gümüş yazısında. Temizledikten sonra kararmayı geciktirmek için gümüş nasıl saklanır yazısına bakabilirsiniz; altın takının temizliği ayrı yazıda: altın nasıl temizlenir.

Sık Sorulan Sorular

Kararan Gümüş Karbonatla Temizlenir mi?

Karbonat tek başına ovularak kullanılırsa aşındırıcı etki yapabilir. Kanada Koruma Enstitüsü'nün anlattığı yöntemde soda suda çözülür ve gümüş alüminyum folyoyla temas ettirilir; kararma ovmadan gider ama yüzey mat kalabilir.

Gümüş Temizlerken Neden Siyah İz Çıkar?

Bezde görülen siyah iz, yüzeyden alınan gümüş sülfürdür, yani kararmanın kendisidir. Bezin temiz bir yüzüne geçerek devam edin; aynı yeri kirli bezle ovmak çizik bırakabilir.

Gümüş Takı Kuyumcuda Temizletilir mi?

Evet, kuyumcular gümüşü temizleyip parlatabilir; kaplamalı takılarda yeniden kaplama da yapılabilir. Ücret kuyumcuya ve işe göre değişir.

Temizlenen Gümüş Ne Kadar Sürede Tekrar Kararır?

Süre ortamın nemine, havadaki kükürtlü gazlara ve takının ne kadar takıldığına göre değişir. Kapalı poşette, kuru ve silika jelli saklanan gümüş açıkta duran gümüşten çok daha geç kararır.