Faturasız Altın Satılır mı? Faturası Olmayan Altını Bozdurma ve Kuyumcunun Verdiği Gider Pusulası
Hesaplı Altın · Yayın · 4 dk okuma
Çeyrek Altın 9.979,24 ₺ · Satış (Alırken)
Evet, faturasız altın satılır: kuyumcu faturayı değil altının kendisini değerlendirir, yani ürünü tartar, ayarını damgadan okur ya da ölçer ve o günkü alış fiyatından öder. Şahsi altınınızı satarken belgeyi düzenleyen taraf kuyumcudur: Vergi Usul Kanunu'nun 234. maddesine göre size imzalatacağı bir gider pusulası düzenler ve bir nüshasını size verir. Faturanın olmaması fiyatı kendiliğinden düşürmez, ama ayar ya da gram konusunda anlaşmazlık çıkarsa işinizi zorlaştırır. Bugün 22 ayar altının gramı bozdururken 5.476,06 ₺, çeyrek altın bozdururken 9.830,00 ₺.
Faturası Olmayan Altın Nasıl Değerlendirilir?
Kuyumcunun faturasız bir altına bakarken sorduğu soru hep aynıdır: bu ürünün içinde ne kadar altın var? Cevap ürünün türüne göre farklı yoldan bulunur.
- Çeyrek, yarım, tam, Ata: Darphane'nin bastığı Cumhuriyet altınları adetle alınır. Darphane'ye göre çeyrek 1,754 gram, yarım 3,508 gram, tam 7,016 gram, Ata 7,216 gramdır ve hepsi 22 ayardır. Fatura olmasa da ağırlık ve ayar bellidir; kuyumcu sikkenin sağlam ve gerçek olduğunu kontrol eder.
- Bilezik, kolye, yüzük: Takılar gram ve ayar üzerinden alınır. Damga (916, 750, 585) ayarı gösterir; damga okunmuyorsa ya da şüphe varsa ayar ölçülür. Damgası olmayan ürünler için damgasız altın yazısına bakabilirsiniz.
- Paketli gram ve külçe: Paketin ve seri numarasının sağlam olması kontrolü kolaylaştırır; paketi açılmış külçe tartı ve ölçümle alınır. Ayrıntı külçe altın nasıl bozdurulur yazısında.
Bu yüzden faturası olan ile olmayan iki özdeş bileziğin bozdurma değeri, gram ve ayar aynı çıktığında aynıdır. İşçilik her iki durumda da geri gelmez.
Faturasız Altın Bugün Kaç TL Eder?
Aşağıdaki tablo işçiliksiz bozdurma değerini gösterir ve sayfa açıkken canlı güncellenir. Kuyumcunun ödeyeceği tutar kendi alış fiyatına göre biraz farklı olabilir.
| Ürün | Alış (Bozdururken) | Satış (Alırken) |
|---|---|---|
| 10 Gram 22 Ayar Bilezik | 54.760,60 ₺ | 56.755,60 ₺ |
| 20 Gram 22 Ayar Bilezik | 109.521,20 ₺ | 113.511,20 ₺ |
| 10 Gram 14 Ayar Takı | 32.811,20 ₺ | 44.384,20 ₺ |
| 1 Çeyrek Altın | 9.830,00 ₺ | 9.979,24 ₺ |
| 1 Gram Paketli Altın | 5.994,46 ₺ | 6.083,35 ₺ |
Kendi bileziğinizin gramını bilezik hesaplama aracına yazarak bozdurma değerini görebilirsiniz; güncel alış fiyatlarının tamamı altın bozdurma sayfasında.
Kuyumcunun Size Verdiği Belge: Gider Pusulası
Vergi Usul Kanunu'nun 234. maddesi, esnaf ve tüccarın belge düzenleme zorunluluğu olmayan bir kişiden mal satın aldığında gider pusulası düzenlemesini ister. Ticaret Bakanlığı'nın kuyumculuk meslek kılavuzu da nihai tüketiciden altın alan kuyumcunun gider pusulası düzenlemesi gerektiğini yazar. Kanuna göre gider pusulasında şunlar bulunur:
- İşin mahiyeti, malın cinsi ve türü (ör. "22 ayar bilezik"),
- Miktarı ve bedeli (altında miktar gram ya da adettir),
- Alan ile satanın adı, soyadı (şirketse unvanı) ve adresi,
- Tarih.
Gider pusulası iki nüsha düzenlenir; biri malı satana, yani size verilir ve sizin imzanızı taşır. Pusulalar seri ve sıra numarasıyla birbirini izler ve malın tesliminden itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenir; bu süre içinde düzenlenmeyen gider pusulası hiç düzenlenmemiş sayılır. Ödeme bu süre içinde banka, ödeme kuruluşu ya da PTT aracılığıyla yapılır ve kanunun istediği bilgiler bu kurumun belgesinde yer alırsa, o belge gider pusulasının yerine geçer.
Ticaret Bakanlığı kılavuzuna göre gider pusulasıyla yapılan bu alımda KDV söz konusu olmaz ve gelir vergisi kesintisi yapılmaz. Altın satışındaki vergilerin tamamı altın vergisi yazısında.
Fatura Nerede İşe Yarar?
Fatura bozdurmanın şartı değildir, ama üç durumda elinizi güçlendirir:
- Ayar anlaşmazlığı: Kuyumcu ölçümde daha düşük ayar bulursa, ürünü aldığınız yerin faturasındaki ayar sizin kanıtınızdır. Satıcıya karşı haklarınız kuyumcuya şikâyet yazısında.
- Gram tartışması: Faturada yazan gram, ürünün zamanla aşınıp aşınmadığını ya da parça eksilip eksilmediğini gösterir.
- Sahiplik: Değerli bir ürünün size ait olduğunu belgelemek gerektiğinde fatura ve ödeme dekontu en açık kanıttır.
Tutar 185.000 TL ve üzerindeyse fatura olsun olmasın kuyumcu kimliğinizi tespit etmek zorundadır (MASAK düzenlemesi). Fatura yerine elinizde kart slibi ya da havale dekontu varsa onu da saklayın. Satın alırken faturada nelerin yazması gerektiği altın faturası yazısında.
Sık Sorulan Sorular
Faturası Kaybolan Bilezik Daha Ucuza mı Bozdurulur?
Hayır. Kuyumcu bileziğin gramına ve ayarına göre alış fiyatı verir; fatura bu hesaba girmez. Damga okunaklıysa ve ölçüm damgayı doğruluyorsa faturalı bir bilezikle aynı fiyatı alırsınız. Farklı kuyumculardan fiyat almak karşılaştırmayı kolaylaştırır.
Kuyumcu Altını Alırken Bana Ne İmzalatır?
Vergi Usul Kanunu'nun 234. maddesine göre kuyumcu, sizden aldığı altın için gider pusulası düzenler ve satan olarak size imzalatır. Pusulada ürünün cinsi, miktarı, bedeli, iki tarafın adı ve adresi ile tarih yazar; bir nüshası size verilir.
Gider Pusulası Yerine Banka Dekontu Geçerli mi?
Kuyumcu ödemeyi yedi gün içinde banka, ödeme kuruluşu ya da PTT üzerinden yaparsa ve kanunun gider pusulasında istediği bilgiler bu belgede yer alırsa, Vergi Usul Kanunu'na göre bu belge gider pusulasının yerine geçer. Bilgilerin eksik olduğu bir dekont bu yerine geçmeyi sağlamaz.
Faturasız Çeyrek Altın Kuyumcuda Adet Fiyatından Alınır mı?
Sağlam ve gerçek olduğu görülen çeyrek, faturası olmasa da o günkü çeyrek alış fiyatından adetle alınır; bugün bu fiyat 9.830,00 ₺. Delinmiş, kulp takılmış ya da ezilmiş çeyrekler adet yerine gram ve ayar üzerinden değerlendirilebilir.
Bu yazı Hesaplı Altın editör ekibi tarafından yayın ilkelerimize göre hazırlanmıştır. Ağırlık, ayar, vergi ve mevzuat bilgileri resmî kaynaklardan; diğer bilgiler yazı sonundaki kaynaklardan alınmıştır. Hata bildirimi: Hakkımızda.