Güvenilir Kuyumcu Nasıl Anlaşılır? Yetki Belgesi, Terazi Etiketi, Fatura ve Fiyat Kontrol Listesi
Hesaplı Altın · Yayın · 4 dk okuma
Gram Altın 6.352,75 ₺ · Satış (Alırken)
Güvenilir bir kuyumcu, mevzuatın istediği şeyleri müşteriye göstermekten kaçınmaz: Ticaret Bakanlığı'ndan yetki belgesi vardır, terazisinde geçerli muayene etiketi bulunur, satışta fatura, alışta gider pusulası verir ve alış ile satış fiyatını, işçiliği ayrı ayrı açıkça söyler. Bu işaretlerin hiçbiri tek başına garanti değildir, ama hepsinin bir arada olması aldatılma ihtimalini azaltır. Karşılaştırma yapabilmek için günün fiyatını bilmek de işe yarar: bugün gram altın satışta 6.352,75 ₺, bozdururken 6.275,80 ₺.
Kontrol Listesi
| Neye Bakılır | Nasıl Kontrol Edilir | Dayanak |
|---|---|---|
| Yetki Belgesi | Bakanlığın yetkili kuyum işletmeleri listesi; reklamlarda yetki belgesi numarası | Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik md. 5, 11, 12 |
| Terazi Muayenesi | Terazinin üzerindeki, bir sonraki damgalama yılını gösteren etiket | Tartı Aletleri Muayene Yönetmeliği |
| Fatura | Gram, ayar ve tutarın yazdığı fatura | Vergi Usul Kanunu md. 232 |
| Gider Pusulası | Bozdururken size imzalatılan ve bir nüshası verilen belge | Vergi Usul Kanunu md. 234 |
| Fiyat Açıklığı | Alış, satış ve işçiliğin ayrı söylenmesi | — |
| Emanet | Altınınızı saklamak için teslim almaması | Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik md. 10/3 |
Yetki Belgesi
Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre kuyum ticareti yalnız yetki belgesi olan kuyum işletmelerince yapılabilir; belgesi olmayan işletme kuyumculuk yaptığı izlenimini veren işaret ve ifade bile kullanamaz. Belgeyi il ticaret müdürlüğü Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS) üzerinden verir. Belge alabilmek için meslek odasına kayıt, vergi mükellefiyeti, vadesi geçmiş vergi borcu olmaması ve işletmede tam zamanlı çalışan en az bir kişinin ustalık belgesine sahip olması gibi şartlar aranır. Yetkili işletmelerin güncel listesi Bakanlığın internet sayfasında ilan edilir; kuyumcular her türlü reklamında yetki belgesi numarasına yer vermek zorundadır. Sahte ürün ve dolandırıcılık yöntemleri altın dolandırıcılığı yazısında.
Terazi ve Tartı
Kuyumcuda fiyatın temeli gramdır; bu yüzden terazinin doğruluğu en az fiyat kadar önemlidir. Tartı Aletleri Muayene Yönetmeliği'ne göre tartı aletlerinin periyodik muayene süresi iki yıldır ve muayeneden geçen tartı aletine, bir sonraki başvuru ve damgalama yılını gösteren etiket kolayca görünecek şekilde yapıştırılır. Etiketteki yıl geçmişse terazi muayene süresini doldurmuş olabilir. Ölçüm sonucundan şüphe eden herkes tartı aleti için şikâyet muayenesi isteyebilir; bu muayeneyi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlükleri ve yetkili belediye ölçüler ve ayar memurlukları yapar.
Tartıyı kendi gözünüzle izleyin; ekranın size dönük olmasını isteyin. Terazi sıfırda başlamalı, ürün tek başına tartılmalıdır.
Fatura ve Gider Pusulası
Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesine göre kuyumcu, belirli tutarı aşan satışta istenmese de, altında ise siz isterseniz fatura vermek zorundadır. Faturada ürünün cinsi, gramı, ayarı ve tutarı yazmalıdır; ayrıntı altın faturası yazısında. Altın bozdururken ise kanunun 234. maddesine göre kuyumcu size gider pusulası düzenler, imzalatır ve bir nüshasını verir. Belge vermekten kaçınan, "fişe gerek yok" diyen işletmede sorun çıkarsa elinizde kanıt kalmaz.
Ticaret Bakanlığı'nın kuyumculuk kılavuzuna göre esnaf vergi levhasını her yıl alır ve yetkililer istediğinde göstermek üzere iş yerinde bulundurur.
Fiyatı Nasıl Söylüyor?
Güvenilir kuyumcu fiyatı parça parça ve açık söyler: ürünün gramı, ayarı, o ayarın gram fiyatı ve işçilik. Bozdurmak istediğinizde aynı ürünü kaça geri alacağını da söyler. Aşağıdaki tablo bugünkü Kapalıçarşı ve serbest piyasa fiyatlarını gösterir ve sayfa açıkken canlı güncellenir; kuyumcunun söylediği fiyatı bununla karşılaştırabilirsiniz.
| Ürün | Satış (Alırken) | Alış (Bozdururken) | Fark |
|---|---|---|---|
| Gram Altın | 6.352,75 ₺ | 6.275,80 ₺ | %1,21 |
| Çeyrek Altın | 10.354,00 ₺ | 10.266,00 ₺ | %0,8499 |
| 22 Ayar (Gram) | 5.933,73 ₺ | 5.739,41 ₺ | %3,27 |
| 14 Ayar (Gram) | 4.616,94 ₺ | 3.441,31 ₺ | %25,46 |
Kuyumcular arasında küçük fiyat farkları olabilir; nedenleri altın fiyatı neden kuyumcudan kuyumcuya değişir yazısında. Farkın çok büyük olduğu, işçiliğin sorulunca söylenmediği ya da bozdurma fiyatının verilmediği durumda başka bir kuyumcudan da fiyat alın. Bileziğin gram ve işçiliğini bilezik hesaplama aracına yazarak toplamı kendiniz görebilirsiniz.
Altınınızı Bırakmayın
Yönetmeliğin 10. maddesine göre kuyum işletmesi kuyum ya da herhangi bir menkulü emanet alamaz ve başka bir amaçla saklayamaz. "Altınınızı bizde bırakın, biz saklayalım" teklifi bu kurala aykırıdır. Tamir için bırakılan bir takıda ise ürünün gramını ve ayarını yazan bir belge isteyin.
Sık Sorulan Sorular
Terazideki Muayene Etiketinin Süresi Dolmuşsa Ne Yapmalıyım?
Etiket bir sonraki damgalama yılını gösterir; o yıl geçmişse terazinin periyodik muayenesi yapılmamış olabilir. Tartıyı başka bir terazide tekrarlatmayı isteyebilir ya da tartı aletinin şikâyet muayenesi için Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü'ne başvurabilirsiniz.
Kuyumcu Altınımı Saklamak İçin Teslim Alabilir mi?
Hayır. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 10. maddesine göre kuyum işletmesi kuyum ya da başka bir menkulü emanet alamaz ve saklayamaz.
İnternette Satış Yapan Kuyumcunun Yetkili Olduğu Nasıl Görülür?
Yönetmeliğe göre kuyum işletmesi her türlü reklamında yetki belgesi numarasına ve belgedeki işletme adına yer vermek zorundadır. Sitede bu bilgiyi bulamıyorsanız Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı yetkili kuyum işletmeleri listesinde işletmenin adını arayın.
Kuyumcu Fatura Vermek İstemezse Ne Yapabilirim?
Vergi Usul Kanunu'na göre isteyen alıcıya fatura vermek zorunludur. Kuyumcu direnirse bunu vergi dairesine bildirebilirsiniz; ürün ayıplı çıkarsa başvuru yolları kuyumcuya şikâyet yazısında.
Bu yazı Hesaplı Altın editör ekibi tarafından yayın ilkelerimize göre hazırlanmıştır. Ağırlık, ayar, vergi ve mevzuat bilgileri resmî kaynaklardan; diğer bilgiler yazı sonundaki kaynaklardan alınmıştır. Hata bildirimi: Hakkımızda.