Çeyrek Altın Renkleri Neden Farklı? Kırmızı ve Sarı 22 Ayar Altının Değeri Aynı mı?

Aynı ayardaki çeyrek altınların ya da 22 ayar bileziklerin renkleri farklı görünebilir, çünkü altının binde 916'sı dışında kalan kısımdaki metallerin oranı, yüzeyin yıpranması ve temizliği tonu değiştirir; bu renk farkı altının değerini değiştirmez. Alaşımda bakır payı arttıkça altın kırmızıya, gümüş payı arttıkça açık sarıya kayar. Darphane'ye göre bütün Cumhuriyet altınları 22 ayardır ve eski ile yeni tarihli altınlar arasında basım tarihi dışında fark yoktur. Bugün çeyrek altın satışı 10.534,50 ₺, alışı 10.451,80 ₺.

Renk Nereden Gelir?

22 ayar altının binde 916'sı saf altındır; geri kalan binde 84'lük kısım, altını sertleştirmek için eklenen başka metallerdir. Takı ve sikkelerde bu kısım çoğunlukla bakır ve gümüştür. Bilimsel kaynaklarda altın, gümüş ve bakır alaşımlarının rengi şöyle özetlenir:

• Bakır payı arttıkça renk kırmızıya ve turuncuya kayar. Kırmızı ve pembe altının farkı bakır miktarıdır; bakır ne kadar fazlaysa kırmızılık o kadar belirgindir.
• Gümüş payı arttıkça renk açık sarıya, hatta yeşilimsiye kayar. Yeşil altının nasıl elde edildiği yeşil altın yazısında.
• Ayar düştükçe diğer metallerin payı büyür, renk farkı da belirginleşir. 14 ayarda altın dışı pay binde 415'tir; 22 ayarda binde 84.

22 ayarda altın dışı pay küçük olduğu için renk farkı çoğunlukla ince bir ton farkıdır: biri daha kırmızımsı, öteki daha sarı görünür. Ayarların ayrıntısı ayar ve milyem yazısında.

Çeyrek Altınlar Neden Farklı Renkte Görünür?

Darphane'nin soru-cevap belgesi, Cumhuriyet altınlarının ayarının, ağırlığının ve kalitesinin aynı standardı taşıdığını söyler; belgede alaşımdaki diğer metallerin oranına dair bir bilgi yer almaz. Elinizdeki çeyreklerin farklı görünmesinin yaygın nedenleri:

1. Kullanım ve aşınma: Yıllarca takılan ya da el değiştiren çeyreğin yüzeyi matlaşır, yeni basılmış çeyrek ise parlaktır. Parlak ve mat yüzey aynı alaşımı farklı tonda gösterir.
2. Kir ve yüzey tabakası: Uzun süre saklanan altının yüzeyinde kir, ter ve kozmetik kalıntısı birikebilir; bu tabaka tonu koyulaştırır. Temizlik yöntemleri altın nasıl temizlenir yazısında.
3. Işık ve yan yana bakma: Tek başına bakıldığında fark edilmeyen ince ton farkı, iki çeyrek yan yana konunca belirginleşir.
4. Sahtelik: Rengi belirgin şekilde farklı, ağırlığı ya da kenar tırtılı tutmayan bir çeyrek kuyumcuda ölçtürülmelidir. Çeyrek altın 1,754 gram ve 22 ayardır; ayrıntı çeyrek altın kaç ayar yazısında.

Eski ve yeni tarihli çeyrek arasındaki fiyat farkı renkten değil, piyasanın iki ürünü ayrı fiyatlamasından gelir: eski çeyrek ile yeni çeyrek farkı.

Renk Değeri Değiştirir mi?

Hayır. Kuyumcu altını renge göre değil, gram ve ayara göre alır. Kırmızımsı ve sarı iki 22 ayar bilezik aynı gramdaysa aynı altın değerini taşır. Aşağıdaki tablo bugünkü değerleri gösterir ve sayfa açıkken canlı güncellenir.

Rengin tek başına söylemediği şey ayardır: koyu sarı bir takının 22 ayar, açık renkli bir takının 14 ayar olduğu renge bakarak söylenemez. Ayar damgadan okunur ya da ölçülür; kendi takınızın değerini altın hesaplama aracında bulabilirsiniz.

Bilezik Neden Kırmızı Olur?

22 ayar bileziklerde de renk alaşımdaki bakır ve gümüş oranına bağlıdır. Bakırı daha fazla olan alaşım kırmızımsı, gümüşü daha fazla olan alaşım daha sarı görünür. Karışımın tam bileşimi üreticiden üreticiye değişir; bu yüzden farklı yerlerden alınan iki 22 ayar bilezik yan yana konunca ton farkı görülebilir. Bu fark bileziğin ayarını ya da bozdurma değerini değiştirmez; bugün 22 ayarın gramı bozdururken 5.842,49 ₺.

Sık Sorulan Sorular

Kırmızı Çeyrek Altın Daha mı Değerli?

Hayır. Bütün Cumhuriyet altınları 22 ayardır ve kuyumcu çeyreği rengine göre değil, türüne ve sağlamlığına göre alır. Kırmızımsı ve sarı iki sağlam çeyreğin alış fiyatı aynıdır; bugün 10.451,80 ₺.

22 Ayar Altın Neden Turuncu Görünür?

Altın dışındaki binde 84'lük kısımda bakır payı yüksekse renk turuncu ve kırmızıya kayar. Bu, ayarın düşük olduğunu göstermez; ayar damgadan ya da ölçümle anlaşılır.

Çeyreğin Rengi Temizlenince Değişir mi?

Yüzeydeki kir ve kalıntı temizlenince çeyrek daha parlak ve açık görünebilir; alaşımın kendisi değişmez. Aşındırıcı maddelerle ovalamak ise yüzeyi çizer; nazik temizlik yeterlidir.

Aynı Kuyumcudan Alınan İki Bilezik Neden Farklı Renkte?

Bilezikler farklı üreticilerin ya da farklı partilerin ürünü olabilir; alaşımdaki bakır ve gümüş oranı değiştikçe ton da değişir. Faturada iki bileziğin ayarı aynı yazıyorsa altın değerleri de gram başına aynıdır.